Περίσκεψη και τόλμη για ένα νέο άλμα προς τα εμπρός…

του Χρίστου Μπίστη*

Μυρίζει κιόλας στον αέρα η επερχόμενη πολιτική κρίση που δεν θα είναι παρά συνέπεια και έκφραση της παρατεταμένης και δομικής κρίσης του σύγχρονου καπιταλισμού.

Γιατί οι ΗΠΑ, στα πρόθυρα της οικονομικής χρεοκοπίας (δημόσιο χρέος 180% του ΑΕΠ και 445 δις $ έλλειμμα ισοζυγίου), με τις αστρονομικές πολεμικές δαπάνες και την ιμπεριαλιστική κτηνωδία τους, δεν πρόκειται να καταφέρουν άλλο από την όξυνση της αντίθεσης με τους άλλους ιμπεριαλιστές ανταγωνιστές τους, από την επιδείνωση της ζωής και την ανασφάλεια των Αμερικανών εργαζομένων, τις αλυσιδωτές εξεγέρσεις και το μίσος των λαών, την πρωτοφανή τους απομόνωση.

Γιατί η μούντζα των εργαζομένων στην κεντροδεξιά και κεντροαριστερή «συγκατοίκηση», το «άρπαγμα» και των δύο κυρίαρχων αστικών ρευμάτων από το φόβητρο του φασισμού-ρατσισμού, που τα ίδια εξέθρεψαν, για να διασωθούν και να συνεχίσουν την αντεργατική τους πολιτική, αλλά και οι αναζητήσεις μεγάλων τμημάτων των μαζών σε αριστερή-ανατρεπτική κατεύθυνση δεν είναι γαλλική ιδιορρυθμία· γιατί οι εκατοντάδες χιλιάδες και τα εκατομμύρια των Ευρωπαίων εργαζομένων που πλημμυρίζουν σήμερα τους δρόμους των ευρωπαϊκών πρωτευουσών μπορεί να μην ξεπερνούν το επίπεδο της διαμαρτυρίας, μπορεί και πάλι να εγκλωβιστούν σε αντιδραστικά σενάρια· δεν θα είναι, ωστόσο, εύκολος αντίπαλος για τους εναλλασσόμενους και διεφθαρμένους πολιτικούς εκπροσώπους του ιμπεριαλισμού και του κεφαλαίου.

Το τέλος του σημιτικού εκσυγχρονισμού, καθώς και μια πιθανή κρίση και διάσπαση στο ΠΑΣΟΚ, μυρίζουν κι αυτά στον αέρα. Ωστόσο, ένας Καραμανλής πρωθυπουργός, ακόμα και με τις ευλογίες του Φλωράκη, θα δει να ξεσηκώνονται ενάντιά του κι οι πέτρες όταν θα προσπαθήσει να εφαρμόσει ακόμα πιο αποτελεσματικά την πολιτική της Ε.Ε. και της ντόπιας ολιγαρχίας.

Δεν πρέπει όμως και να ξεχνάμε ότι η αντίθεση ανάμεσα στις γερασμένες, βαθιά αντιδραστικές, καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και τις γιγαντωμένες σε πρωτοφανείς διαστάσεις σύγχρονες παραγωγικές δυνάμεις, η σημερνή κρίση, όπως και οι παλιότερες, δεν θα οδηγήσει αυτόματα σε προοδευτικές διεξόδους και στην επανάσταση. Εγκυμονεί εξίσου πρωτοφανείς καταστροφές και οδύνες για τους εργαζόμενους καθώς και την αναπαραγωγή των δομών και της κεφαλαιοκρατικής κυριαρχίας. Η ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική ανασύνταξη και η αγωνιστική ταξική ενότητα της εργατικής τάξης, η σύνδεση των επί μέρους αγώνων με μια πολιτική επαναστατική πρόταση που θα συσπειρώνει και θα ηλεκτρίζει τις ευρύτερες λαϊκές μάζες, είναι ορισμένες απ’ τις προϋποθέσεις που μπορούμε να σκεφτούμε για την απόκρουση των επιθέσεων και την απελευθέρωση της κοινωνίας απ’ τα δεσμά του καπιταλισμού.

Σ’ ένα τοπίο μέσα στην ευρύτερη αριστερά όπου κυριαρχούσαν οι ιδέες της ήττας και της ενσωμάτωσης καθώς κι εκείνες οι αντιλήψεις και πρακτικές που διέβρωσαν και διέλυσαν το αριστερό και κομμουνιστικό κίνημα στον κόσμο και στη χώρα μας, σε συνθήκες μακρόχρονου κατακερματισμού και περιχαράκωσης των δυνάμεων της ριζοσπαστικής επαναστατικής αριστεράς, με τη μικροαστική αυτοϊκανοποίηση και επανάπαυση του καθενός στη μονομέρειά και τη μιζέρια του, η συγκρότηση της Μαχόμενης Αριστεράς παλιότερα και του Μετώπου της Ριζοσπαστικής Αριστεράς στη συνέχεια αποτέλεσαν τομή. Έφεραν έναν καινούργιο αέρα, επέβαλαν, με κάποιες θετικές πρωτοβουλίες, τις ιδέες και την ανάγκη της κοινής δράσης στην υπηρεσία της ενίσχυσης των λαϊκών αντιστάσεων. Κανείς δεν μπορούσε πια να παρακάμψει, όπως στο παρελθόν, την ανάγκη αυτή ασυζητητί. Το ΜΕ.Ρ.Α. αποτελεί και σήμερα τη μόνη δυνατή πρόταση για την ανασύνταξη της επαναστατικής Αριστεράς με όρους κινήματος.

Ωστόσο, η πρόταση αυτή, η πρόταση του ΜΕ.Ρ.Α., απέχει ακόμα πολύ απ’ τις ανάγκες των καιρών κι απ’ τις ευθύνες που αναδείχνει η ίδια η συγκυρία.

• Είναι ακόμα πολλοί οι αγωνιστές που, ενώ υιοθετούν θεωρητικά μια τέτοια πρόταση, συνήθως επαναπαύονται στα επί μέρους κινήματα και μαζικούς χώρους και αποφεύγουν τη συνολικοποίηση των εμπειριών, την υπομονετική και μεθοδική επεξεργασία μιας συνολικής πολιτικής διεξόδου.
   

• Λείπει η αναγκαία τόλμη και αποφασιστικότητα για να δεθούμε μόνιμα και σταθερά με τα προβλήματα των μαζικών χώρων όπου κινούμαστε και να πλησιάσουμε το μαζικό κίνημα για να μάθουμε απ’ αυτό χωρίς να φοβηθούμε την ανατροπή σχηματικών και μονόπλευρων αντιλήψεων που κουβαλάμε μαζί μας.
   

• Είναι απόλυτη ανάγκη να καταδικαστεί επίμονα και αποτελεσματικά κάθε αδιέξοδη δορυφοροποίηση γύρω από τις χρεοκοπημένες και, φαινομενικά μόνο, ισχυρότερες ρεφορμιστικές δυνάμεις (όπως αποδείχνεται σε κάθε κρίσιμη αναμέτρηση, όπως στη Γαλλία). Να προβληθεί ανυποχώρητα το αίτημα της αυτονομίας του επαναστατικού μπλοκ ως προϋπόθεση για όποια ευρύτερη πραγματικά αριστερή πολιτική.
   

• Δεν είναι ένδειξη «καθαρότητας» ούτε και «σταθερότητας» η περιχαράκωση. Είναι οπορτουνιστική επιρροή, υπεκφυγή και δειλία. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε ακόμα και για λιποταξία απέναντι στα καθήκοντα που βάζει το κίνημα.
   

• Χρειαζόμαστε τόλμη και πάλι τόλμη για έναν ουσιαστικό, ειλικρινή και πραγματικά δημιουργικό διάλογο που θα πάψει να συγκαλύπτει επίμαχα στρατηγικής σημασίας ζητήματα, όπου όλοι έχουμε συνείδηση των αδυναμιών μας, για την ανάδειξη των σωστών ιδεών και της επαναστατικής πολιτικής με μοναδικό κριτήριο την επιστημονική αλήθεια και την προώθηση της ενότητας και των αγώνων της εργατικής τάξης.

Κανείς από μας δεν είναι πια «χτεσινός». Όλοι έχουμε τις ευθύνες μας για την κατάσταση του αριστερού κι επαναστατικού μας κινήματος. Είναι επαναστατικό καθήκον μας να τις αναλάβουμε. Οι ευκαιρίες θα είναι πολλές στο διάστημα που έρχεται. Δεν θα είναι όμως για πάντα…

*στελέχους του Ε.Κ.Κ.Ε.