"ΑΝΩΤΑΤΟΠΟΙΗΣΗ" ΚΑΙ ΜΠΟΛΟΝΙΑ ΧΑΛΚΕΥΟΥΝ ΔΕΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ

 

ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΤΡΑΠΟΥΝ!

 

 

Εδώ και μιάμιση δεκαετία, παράλληλα με την επίθεση για την κατεδάφιση του λεγόμενου «Κράτους Πρόνοιας», τις μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, τη συμπίεση των λαϊκών εισοδημάτων, τη μαζική ανεργία, την ανατροπή των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζoμένων, βρίσκεται σε εξέλιξη και μια πολυμέτωπη επιχείρηση για την κατεδάφιση του δημόσιου χαρακτήρα και την υποβάθμιση της Παιδείας (κατώτερης, μέσης και ανώτερης), καθώς και για την απαξίωση των μορφωτικών δικαιωμάτων για τη μεγάλη πλειοψηφία της νέας γενιάς.

 

Αφετηρία της μεγάλης αντιεκπαιδευτικής εκστρατείας στο χώρο των ΑΕΙ, που κορυφώνεται στις μέρες μας, ήταν από τη μια μεριά ο διπλασιασμός του αριθμού των σπουδαστών παράλληλα με τη λεγόμενη «τεχνολογική επανάσταση» και την κρίση του καπιταλισμού από’ τη δεκαετία του 70· και από την άλλη η απότομη συρρίκνωση της δημόσιας χρηματοδότησης ανά φοιτητή, που σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην Αγγλία, έφτασε και στο –25%. Στη χώρα μας ο φοιτητικός πληθυσμός από 100.000 περίπου το 1975 τείνει σήμερα να φτάσει τις 250.000. Παράλληλα και ενώ το σύνολο των δημοσίων και κοινοτικών χρηματοδοτήσεων για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ έχει συρρικνωθεί γύρω στο 0,7% του ΑΕΠ (το ανάλογο ποσοστό στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι υπερδιπλάσιο), το ΥΠΕΠΘ έχει από καιρό ανακοινώσει (Σύνοδος Πρυτάνεων, Μάρτης ‘99) την πρόθεσή του για παραπέρα περικοπή των δημοσίων επενδύσεων στα ΑΕΙ κατά δύο τρίτα.

Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες ένας καταιγισμός νομοθετημάτων, υπουργικών αποφάσεων και προεδρικών διαταγμάτων –φαινομενικά ασυνάρτητων και ασύνδετων μεταξύ τους– ήρθε να ακυρώσει στην πράξη τον ισχύοντα Νόμο Πλαίσιο και να προωθήσει σιωπηρά την ουσιαστική ιδιωτικοποίηση της ανώτερης παιδείας, την υποβάθμιση των σπουδών, την απαξίωση των πτυχίων.

Έχει κιόλας αποσαφηνιστεί η φυσιογνωμία του «νέου πανεπιστήμιου» που είναι υπό διαμόρφωση όπου: αντί για τη μετάδοση ολοκληρωμένων γνώσεων, των εργαλείων και των αρχών μιας επιστήμης, της δυνατότητας για αυτόνομη παραπέρα ανάπτυξη της γνώσης καθώς και των αντίστοιχων επαγγελματικών δικαιωμάτων στους φοιτητές, οι ανώτερες σπουδές υποτάσσονται στη λογική της δια βίου κατάρτισης, για την παραγωγή ενός φτηνού δυναμικού διανοητικής εργασίας, με τη δημιουργία ειδικεύσεων και πτυχιούχων μιας χρήσης –ή και καμίας– ανάλογα με την εμφάνιση, αλλά και γρήγορη απαξίωση των τεχνολογιών αιχμής και σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες του κεφαλαίου.

 

 

Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΜΠΟΛΟΝΙΑ

 

 Η Κοινή Διακήρυξη των Υπουργών Παιδείας της Ε.Ε. στην Μπολόνια (19 Ιούνη 1999) αποτελεί ολοκλήρωση και προγραμματική έκφραση των τάσεων που περιγράψαμε παραπάνω, με στόχο την πλήρη αναμόρφωση και υποταγή της παιδείας στις ανάγκες των πολυεθνικών. Υπογραμμίζει την ανάγκη για «τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης που θα αποτελέσει το κλειδί για την προώθηση της κινητικότητας και απασχολησιμότητας των πολιτών και της ολόπλευρης ανάπτυξης της ευρωπαϊκής ηπείρου». Ακόμα επιδιώκει «την αύξηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης».

Την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής μεθοδεύει σήμερα η Διακήρυξη της Μπολόνια με τις παρακάτω έξι κατευθύνσεις που θα πρέπει να υλοποιηθούν μέσα στην επόμενη δεκαετία

1.     Την υιοθέτηση ενός συστήματος εύκολα «αναγνώσιμων» και «συγκρίσιμων» τίτλων σπουδών με τη βοήθεια ενός Συμπληρώματος Διπλώματος (Diploma Supplement) «για την προώθηση της απασχολησιμότητας των Ευρωπαίων πολιτών και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος ανώτερης εκπαίδευσης».

2.     Την υιοθέτηση δύο κύριων κύκλων σπουδών, ενός προπτυχιακού και ενός μεταπτυχιακού. Ο πρώτος κύκλος σπουδών, του οποίου μεθοδεύεται η συντόμευση στα τρία χρόνια, αντί για τις βασικές γνώσεις μιας επιστήμης θα πρέπει τώρα «να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας και να προσφέρει τα κατάλληλα επαγγελματικά προσόντα», υποβιβάζοντας αντίστοιχα το κόστος και την ποιότητα των σπουδών, καθώς και τα αντίστοιχα επαγγελματικά δικαιώματα για τη μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, θεωρώντας ότι θα έχουν εκπληρώσει την υποχρέωσή τους για παροχή δωρεάν ανώτερης εκπαίδευσης με την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου, προορίζουν το δεύτερο κύκλο (2 χρόνια μάστερ, 3 χρόνια διδακτορικό) για μια μικρή μειοψηφία, την οικονομική ελίτ των φοιτητών, η οποία θα είναι η μόνη που θα μπορεί να ανταποκριθεί στα προβλεπόμενα δίδακτρα και στις υπέρογκες δαπάνες των μεταπτυχιακών σπουδών.

3.     Την καθιέρωση ενός συστήματος «πιστωτικών μονάδων» που θα πρέπει ο απόφοιτος να κυνηγάει σε όλη του τη ζωή. Οι «πιστωτικές μονάδες» θα μπορούν να αποκτούνται και εκτός του πλαισίου της ανώτατης εκπαίδευσης, σε μια διαδικασία «δια βίου εκπαίδευσης» και «αξιολόγησης». Αποτέλεσμα, η εξατομίκευση του πτυχίου και η κατάργηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτό, σύμφωνα με τις εκάστοτε προδιαγραφές και τις ανάγκες του κεφαλαίου.

4.     Το ξεπέρασμα των κάθε είδους εμποδίων που δυσχεραίνουν τη μεγαλύτερη δυνατή κινητικότητα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για φοιτητές, καθηγητές, ερευνητές και διδακτικό προσωπικό.

5.     Την προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας για τη διασφάλιση της ποιότητας, καθώς και συγκρίσιμων κριτηρίων και μεθοδολογιών, και πάλι μέσα από μια «αξιολόγηση» που θα πραγματοποιείται από εξωπανεπιστημιακούς φορείς, τις κυβερνήσεις και τα πολυεθνικά συμφέροντα.

6.    Την προώθηση των αναγκαίων ευρωπαϊκών διαστάσεων στην ανώτατη εκπαίδευση ιδιαίτερα σ’ ό,τι αφορά τα προγράμματα σπουδών, τη συνεργασία μεταξύ των ιδρυμάτων, τα πλαίσια κινητικότητας και ολοκληρωμένα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και έρευνας

Ένα χρόνο αργότερα η Σύνοδος Κορυφής της Λισσαβόνας, διαπιστώνοντας την τεχνολογική καθυστέρηση απέναντι στις ΗΠΑ, επέλεξε το στόχο της ανάδειξης της Ε.Ε. «ως της πιο ανταγωνιστικής και δυναμικής οικονομίας της γνώσης στον κόσμο». Επιδίωξή της η διαμόρφωση ενός «ευρωπαϊκού πλαισίου δια βίου κατάρτισης για νέους, άνεργους και εργαζόμενους που κινδυνεύουν να μείνουν πίσω», καθώς και η απόκτηση των αποκαλούμενων «νέων βασικών δεξιοτήτων» στην πληροφορική και στις νέες τεχνολογίες, στις ξένες γλώσσες, στην επιχειρηματικότητα κ.λπ. Ζήτησε ακόμα να διπλασιαστεί μέχρι το 2010 ο αριθμός των νέων ηλικίας 18-24 χρονών που δεν θα περιορίζονται στην κατώτερη δευτεροβάθμια αλλά θα επιδιώκουν παραπέρα εκπαίδευση και κατάρτιση. Υπηρετώντας αυτή τη στρατηγική και παρά τις διαβεβαιώσεις για «πλήρη σεβασμό των πολιτιστικών, γλωσσικών και εθνικών διαφορών των εκπαιδευτικών συστημάτων καθώς και της αυτονομίας των πανεπιστημίων των ευρωπαϊκών χωρών», η ισοπεδωτική εξομοίωση πτυχίων και εκπαιδευτικών συστημάτων που σχεδιάστηκε στην Μπολόνια έχει ως κύριο στόχο:

Τη διαμόρφωση ενός χώρου δεκάδων και εκατοντάδων εκατομμυρίων μισοκαταταρτισμένων, «ευέλικτων» και «απασχολήσιμων» Ευρωπαίων εργαζόμενων, που να μπορούν να λειτουργούν σαν ανεξάντλητη δεξαμενή φτηνής μισοειδικευμένης εργατικής δύναμης στην υπηρεσία του μεγάλου ευρωπαϊκού κεφαλαίου. Ένα δυναμικό που θα μπορεί να επιλέγεται, πέρα από σύνορα, στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο από πλευράς μισθών και εργασιακών δικαιωμάτων.

Έχει ακόμα στόχο την αύξηση της «ανταγωνιστικότητας» και της ίδιας της ανώτερης εκπαίδευσης των πιο ανεπτυγμένων χωρών, με τις πιο διαδεδομένες γλώσσες, τις καλύτερες υποδομές, το υψηλότερο τεχνολογικό και ερευνητικό επίπεδο για την προσέλκυση φοιτητών από τρίτες χώρες. Χωρίς να υπάρχουν βέβαια ειδικά μέτρα και ιδιαίτερη μέριμνα για τη «σύγκλιση» των υπολοίπων, πράγμα που θα μεγαλώνει τις αποστάσεις για μια ανώτατη παιδεία πολλών ταχυτήτων στο εσωτερικό της Ε.Ε.

 

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΕΜΠΑΙΓΜΟ ΤΗΣ «ΑΝΩΤΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ» !

Μετονομάζοντας τα ΤΕΙ (καταγεγραμμένα στη συνείδηση σπουδαστών και λαού ως λύση ανάγκης, ως δεύτερη επιλογή στις μηχανογραφικές δηλώσεις των υποψηφίων φοιτητών) σε «Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα», χωρίς να λαμβάνει κανένα απολύτως μέτρο (από άποψη πόρων ή προγραμμάτων σπουδών) για ουσιαστική αναβάθμισή τους, η κυβέρνηση μεθοδεύει σήμερα ένα στρατηγικής σημασίας χτύπημα για τη συνολική υποβάθμιση των ανώτατων σπουδών σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Μπολόνια. Αξιοποιεί γι’ αυτό το σκοπό τις συντεχνιακές αντιθέσεις και ιδιοτέλειες μεγάλου τμήματος καθηγητών τόσο στα ΤΕΙ όσο και τα ΑΕΙ για να αποπροσανατολίσει και να εκφυλίσει τους αγώνες των φοιτητών, καλλιεργώντας «εμφυλιοπολεμικές» αντιθέσεις μεταξύ τους, αντί για τον κοινό αγώνα με στόχο την ουσιαστική ενιαιοποίηση και αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συνολικά.

Και είναι κοινός ο αγώνας αυτός γιατί, ενώ το υπουργείο εμπαίζει ανοιχτά τους φοιτητές των ΤΕΙ με την «ανωτατοποίηση», που ούτε βελτιωμένα επαγγελματικά δικαιώματα, ούτε πανεπιστημιακού επιπέδου μόρφωση τους παρέχει, από την άλλη μεριά έρχεται έτσι να καθιερώσει τους «δύο κύκλους σπουδών», εξομοιώνοντας τον προπτυχιακό κύκλο τόσο στα ΤΕΙ όσο και στα ΑΕΙ προς τα κάτω (ανεξάρτητα από το αν συγγενεύουν ή όχι τα γνωστικά τους αντικείμενα), με τη συνολική απαξίωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων και των τίτλων σπουδών και των δυό.

Ύστερα απ’ όλα αυτά γίνεται φανερό ότι: η πάλη για ΝΑ ΜΗΝ ΠΕΡΑΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΩΤΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΙ» ταυτίζεται με την πάλη ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΜΠΟΛΟΝΙΑ, με τον αγώνα για ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΑΛΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΕΝΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΑΛΛΑ ΤΟ ΑΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΘΑ ΥΠΟΘΗΚΕΥΤΕΙ ΑΠΟ ΤΩΡΑ, ΟΧΙ ΑΠΛΩΣ Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ, ΑΛΛΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙ Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ.

Έχει να κάνει συνολικότερα με το μέλλον της κοινωνίας και την ΕΠΙΒΟΛΗ Ή ΟΧΙ ΤΟΥ ΕΦΙΑΛΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ που επιδιώκουν οι πολυεθνικές στα πλαίσια της ιμπεριαλιστικής «παγκοσμιοποίησης». ΕΙΝΑΙ ΓΙ’ ΑΥΤΟ ΕΝΑΣ ΑΓΩΝΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΑΣ ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΛΑΙΣΙΑ.

 

 

ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΝΙΚΗΣΟΥΝ!

 

Παρά τις αδυναμίες του φοιτητικού και λαϊκού κινήματος, υπάρχουν ορισμένες ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη ενός τέτοιου αγώνα. Σήμερα η κυβέρνηση στα πλαίσια της ιμπεριαλιστικής «παγκοσμιοποίησης» του ΝΑΤΟ, της Ε.Ε. και της ΟΝΕ, σε συνθήκες όπου βαθαίνει η κρίση του καπιταλισμού και σκάει η φούσκα της «νέας οικονομίας», έχει εξαπολύσει μια ομοβροντία μέτρων ενάντια στη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία: σαρωτικές ιδιωτικοποιήσεις, εργασιακός μεσαίωνας, ασφαλιστικός Προκρούστης, ξεκλήρισμα της αγροτιάς, πλήρης εμπορευματοποίηση της υγείας, υπερεξοπλισμοί, ευθυγράμμιση με τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, Ολυμπιάδα του τσιμέντου, της ντόπας και της μίζας, τρομονόμος και φυσικά αντι-εκπαιδευτική μεταρρύθμιση - όλ’ αυτά μουδιάζουν το λαό, τον οδηγούν σε απόγνωση. Καλλιεργούν ωστόσο ταυτόχρονα τη λαϊκή οργή και αγανάκτηση, εντείνουν την πολιτική ρευστότητα και την κρίση των αστικών κομμάτων. Διαμορφώνουν μια κατάσταση όπου ο αποφασισμένος, μαχητικός και νικηφόρος ξεσηκωμός ενός τμήματος του λαού θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερα ξεσπάσματα. Μια σπίθα θα μπορούσε να βάλει φωτιά στον κάμπο. Ένα ανυποχώρητο, ενιαίο φοιτητικό κίνημα σε ΑΕΙ-ΤΕΙ θα μπορούσε να γίνει παλλαϊκή υπόθεση και να οδηγηθεί στη νίκη, στην ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ «ΑΝΩΤΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ» ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΠΟΛΟΝΙΑ:

Οι αμυντικοί αυτοί αγώνες για να νικήσουν θα πρέπει να ενταχθούν στην προοπτική μιας άλλης κοινωνίας, όπου η επιστήμη, η μηχανή και η τεχνολογία, αντί για την εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης και την επέκταση της εργάσιμης μέρας, θα επιδιώκουν σταθερά τον περιορισμό του εργάσιμου χρόνου και την ελάφρυνση του μόχθου των εργαζόμενων. όπου αντί για την υποδούλωση του ανθρώπου και την καταστροφή του περιβάλλοντος, η επιστήμη και η τεχνική θ’ αποκατασταθούν αυτές καθαυτές ως ανθρώπινη νίκη απέναντι στην βαρβαρότητα του «κοινωνικού αυτοματισμού» και των τυφλών φυσικών δυνάμεων· όπου αντί για την εξαθλίωση που φέρνει η σημερινή καπιταλιστική τους αξιοποίηση, θ’ αυξάνουν τον πλούτο στην υπηρεσία των ίδιων των παραγωγών και της κοινωνίας.

Μόνο στην προοπτική μια τέτοιας μεγάλης επαναστατικής αλλαγής που θα δώσει στον κόσμο της εργασίας όλη την εξουσία –αλλαγής πιο επίκαιρης και αναγκαίας παρά ποτέ- θα μπορέσει να υπάρξει πραγματικά και ένα Νέο Πανεπιστήμιο στην υπηρεσία της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας· όπου αντί για την παραγωγή, από τη μια μεριά, μιας χούφτας εξουσιαστών και, από την άλλη, ανθρώπων πολύπλευρα υποταγμένων και θυμάτων εκμετάλλευσης, με κατακερματισμένες γνώσεις και παραβιασμένες κλίσεις, που γνωρίζουν μόνο το παρακλάδι ενός κλάδου, θα οδηγεί αντίθετα στην απόδοση της ικανότητας στον κοινωνικό άνθρωπο για εποπτεία του συστήματος παραγωγής στο σύνολό του, στην ολόπλευρη ανάπτυξη των κλίσεων και της προσωπικότητας του καθενός ως προϋπόθεση για την ολόπλευρη ανάπτυξη όλων.

                                                                                                              Μάρτης 2001