της Γ. Κ.

 ΜΕΡΟΣ 1^Ο

 ΒΑΣΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 Οι ιδέες του φασισμού και του ναζισμού δεν δημιουργήθηκαν από τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι. Οι ρίζες τους βρίσκονται στην αποδιάρθρωση των κοινωνιών με την καταστροφή πλατιών μικροαστικών στρωμάτων και τη βίαιη προλεταριοποίηση που είχε προκαλέσει η βιομηχανική επανάσταση του τέλους του 19^ου αιώνα και στην αντιπαράθεση με τις ιδέες του διαφωτισμού και του ορθού λόγου, με την απομάκρυνση από τις ταξικές και αγωνιστικές αναζητήσεις των εργαζομένων, με τον υπερτονισμό της βουλησιαρχίας, του υπερ-εγώ και του υπερ-ανθρώπου σαν αυτόν του Νίτσε, του Μπεργκσόν και του Ντ’ Ανούντσιο. Βρίσκονται ακόμα στη στροφή προς τον εθνικισμό, το φυλετισμό, την προγονολατρεία το ρατσισμό κ.λπ. Στην αντίληψη ότι η κοινωνική παρακμή θα αναχαιτιζόταν από μια «νέα» ιδεολογία που θα διαμορφωνόταν μέσα από νέες ελίτ¹.

Δείγματα της είναι επιστημονικά περιοδικά όπως το Περιοδικό της Φυλετικής και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στη Γερμανία το 1904. Η υιοθέτηση της φυλετικής σκέψης επεκτάθηκε γρήγορα και στη γερμανόφωνη Ευρώπη. Εκεί καθιερώθηκε ο μυστικιστικός ρατσισμός που μιλούσε για την επικράτηση της φυλής των Αρίων².

 ¹ _{Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 29.}

² Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 57.

 

  ΙΤΑΛΙΑ

 Σ' αυτό το κλίμα είχε κινηθεί και η Ιταλία.

 Το πρόβλημα μεγάλωσε στον 1^ο παγκόσμιο πόλεμο. Στο Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα υπάρχουν διάφορες τάσεις. Τελικά επικρατεί ως κυρίαρχη η στάση ουδετερότητας στον πόλεμο.

 Ο Μουσολίνι ήταν μέλος του και μάλιστα διευθυντής της εφημερίδας Avanti. Επειδή θεωρεί ότι το λαϊκό αίσθημα θέλει τη συμμετοχή στον πόλεμο, εναντιώνεται στις θέσεις του κόμματος, χαρακτηρίζοντας «προδοσία» κάθε παθητικότητα κι εμμονή στην ουδετερότητα. Παραιτείται από συντάκτης της Avanti και προχωρεί στην έκδοση δικής του εφημερίδας με τίτλο IlPopolod’ Italia (Ο Λαός της Ιταλίας), πάντα με την οικονομική στήριξη των πιστών της εμπλοκής στον πόλεμο.

 Η λήξη του πολέμου (που για την Ιταλία στοίχισε σε ανθρώπινες ζωές περίπου 750.000 νεκρούς και πάνω από 1.000.000 τραυματίες -εκτός από το οικονομικό και κοινωνικό χάος που δημιούργησε- δεν υπήρξε θετική και ως προς τις εδαφικές διεκδικήσεις της Ιταλίας.

 Στις 16 Νοεμβρίου του 1920 διεξάγονται εκλογές με το Σοσιαλιστικό Κόμμα να σημειώνει τεράστια νίκη και να παίρνει 156 έδρες στο ιταλικό κοινοβούλιο, ενώ δεύτερο κόμμα αναδεικνύεται το εθνικό με 100 έδρες.

 Σημειώνονται απεργίες, κινήματα. Το 1920 το συνδικαλιστικό κίνημα αύξησε τα μέλη του από 250.000 σε 2.000.000³! Θεωρούσαν πως βρίσκονται στα πρόθυρα προλεταριακής επανάστασης.

 Η κυβέρνηση δεν τολμά να αντιμετωπίσει με σύγκρουση το επαναστατικό κίνημα, αντιθέτως για να το κατευνάσει υπόσχεται ψήφιση νόμου που θα προβλέπει τον εργατικό έλεγχο και την αύξηση των μισθών.

 Το κίνημα άρχισε σιγά σιγά να εξασθενεί, αλλά προκύπτει ένα βασικό πολιτικό συμπέρασμα: η ανάγκη για τη δημιουργία ενός επαναστατικού κόμματος της εργατικής τάξης.

 Τον Ιανουάριο του 1921 στο συνέδριο του σοσιαλιστικού κόμματος το κόμμα διασπάται και εμφανίζεται πλέον το ΚΚΙ.

 Μέσα σ’ αυτό το έκρυθμο κλίμα μια ομάδα εθνικιστών σοσιαλιστών και αριστεριστών παρεμβατιστών, με βασικότερο ηγέτη τον Μουσολίνι, ιδρύει το 1919 στο Μιλάνο το κίνημα των Fasci Italiani di Combattimento (ιταλικοί μαχητικοί σύνδεσμοι). Από τη λέξη fascio (σύνδεσμος) προέκυψε η λέξη φασισμός.

 Τα αιτήματα που προέβαλαν σχετίζονταν με ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα (!) Χρησιμοποιούν τα συνθήματα της αριστεράς (όπως το εργατικό οχτάωρο), βάλλουν κατά των μεγαλοϊδιοκτητών της αγροτικής γης και επιζητούν την αναδιανομή των μη παραγωγικών κλήρων στους αγρότες. Γενικότερα προσπαθούν να κερδίσουν κόσμο από την αριστερά και το κέντρο. Στο στόχαστρο ασφαλώς τίθενται και οι διεφθαρμένοι αστοί πολιτικοί και βουλευτές, για τους οποίους η τιμωρία δεν μπορεί να είναι άλλη από την «κρεμάλα».

 Φυσικά, η βία ενάντια στους κομμουνιστές αυξάνεται.

 Στις εκλογές αποτυγχάνουν.

 ^₃ Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 138-9.

 

Άνοδος του φασισμού

 Όμως, το ηθικό τους παραμένει απτόητο. Επινοούν νέα μέσα εντυπωσιασμού: περίτεχνα σύμβολα και υποβλητικές στολές, σημαίες φιλοτεχνημένες με μαεστρία, μουσικές, τραγούδια, λάβαρα. Κάθε κομματική συγκέντρωση, κάθε πορεία ή εκδήλωση αποτελεί τώρα πια σωστή φιέστα.

 Ταυτόχρονα, ο ιταλικός σοβινισμός ξεσηκώνεται με την ευκαιρία της διένεξης Ιταλίας-Γιουγκοσλαβίας για τη Δαλματία.

 Οι φασίστες και οι ακραίοι εθνικιστές, που στις τάξεις τους τώρα έχουν προσχωρήσει και απόστρατοι αξιωματικοί, άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης, καθώς επίσης και άλλοι απογοητευμένοι από την παθητικότητα της ιταλικής κυβέρνησης, θ’ αντιδράσουν βίαια εναντίον των ειρηνιστών με τραμπουκισμούς και ξυλοφορτώματα.

 Υιοθετούνται οι μαύρες στολές των Αρντίτι (Arditi, στην κυριολεξία Τολμηρών, που ήταν μέλη ταγμάτων εφόδου) και ο ρωμαϊκός χαιρετισμός με υψωμένο το δεξί χέρι.

 Το ιταλικό κράτος βρίσκεται πια στα πρόθυρα της διάλυσης. Η αστυνομία, ο στρατός, οι δημόσιοι υπάλληλοι, ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός και τα θεσμικά όργανα προσχωρούν σταδιακά στους ακροδεξιούς του Ντ’ Ανούντσιο (Ιταλός εθνικιστής ποιητής) και του Μουσολίνι.

 Το 1921 δημιουργήθηκαν φασιστικά συνδικάτα, που στρατολογούσαν κυρίως ανέργους, τους οποίους χρησιμοποιούσαν ως απεργοσπάστες.

 Από 20.000 (τον Οκτώβριο του 1919) οι φασίστες αυξήθηκαν σε 187.588 το 1921⁴.

 Το 1922 οι άνεργοι τριπλασιάζονται σε σχέση με το 1920, το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων πέφτει πολύ, ενώ σημειώνονται μαζικές χρεοκοπίες επιχειρήσεων. Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, η δράση των φασιστικών ομάδων εντείνεται. Στις τάξεις τους συσπειρώνονται μεγάλοι γαιοκτήμονες και τα φιλοσοβινιστικά μικροαστικά στοιχεία. Μέσα σε λίγους μήνες οι φασίστες πενταπλασιάζονται.

 Την 1η Αυγούστου του 1922 κηρύσσεται γενική πολιτική απεργία για τη φασιστική τρομοκρατία και σε πολλές περιοχές της Ιταλίας σημειώνονται αιματηρές συγκρούσεις. Στην κορύφωση του αγώνα οι ρεφορμιστές «ηγέτες» του εργατικού κινήματος δίνουν εντολή για διακοπή της απεργίας.

 Η ήττα της απεργίας του Αυγούστου άνοιξε το δρόμο για την κατάκτηση της εξουσίας από τους φασίστες. Οι κυρίαρχες ομάδες του χρηματιστικού κεφαλαίου, η Συνομοσπονδία των Βιομηχάνων, η στρατιωτική ηγεσία και το Βατικανό υποστήριξαν το σχηματισμό κυβέρνησης με επικεφαλής τον Μουσολίνι.

_{^4. Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 149.}

 Είσοδος του Μουσολίνι στη Βουλή

 Ενόψει των εκλογών, ο Μουσολίνι θα συμμετάσχει στον Εθνικό Συνασπισμό, κατεβαίνοντας στις εκλογές σε ενιαίο ψηφοδέλτιο με τις υπόλοιπες αστικές δυνάμεις. Ο Τζολίτι (που είχε εκλεγεί πολλές φορές πρωθυπουργός) αφελώς ελπίζει ότι με τον τρόπο αυτό θα κατευνάσει την μαχητικότητα του φασιστικού «πυροτεχνήματος» και θ’ αποφευχθούν οι ακρότητες. Ας θυμηθούμε εδώ τις δηλώσεις της Παπαρήγα ότι μόλις οι Χρυσαυγίτες φορέσουν γραβάτες και γίνουν βουλευτές, θα σταματήσουν τις μαγκιές.

 Ωστόσο η πραγματικότητα τον διαψεύδει. Ολόκληρη η χώρα και ιδιαίτερα η Β. Ιταλία με τα δεκάδες εργατικά και βιομηχανικά κέντρα θα σπαράξει από τις φασιστικές φρικαλεότητες.

 Η είσοδος του Μουσολίνι στο κοινοβούλιο είναι πια γεγονός. Στην πρώτη του κιόλας κοινοβουλευτική ομιλία δηλώνει φανατικός αντιδημοκράτης και πολέμιος του σοσιαλισμού, αποποιείται τις ιδέες του διεθνισμού και αποτρέπει από την αβασάνιστη αποδοχή των μαρξιστικών θεωριών ως βλαβερών για την ουσία του πατριωτικού τοπικισμού.

 Τα πρώτα μέτρα της κυβέρνησης ήταν:

 ·    Οι μικρές αγροτικές εκτάσεις που είχαν δοθεί την περίοδο 1918-1922 σε ακτήμονες, επιστράφηκαν στους τσιφλικάδες.

 ·    Ακυρώθηκαν τα χρέη βιομηχάνων και τσιφλικάδων προς την κυβέρνηση.

 ·    Τα εργοστασιακά συμβούλια αντικαταστάθηκαν από κυβερνητικούς επιτρόπους και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις μπήκαν υπό τον έλεγχο των φασιστικών οργανώσεων.

 ·    Η ασφάλιση κατά της ανεργίας καταργήθηκε.

 ·    Αυξήθηκαν οι φόροι.

 ·    Αυξήθηκε η δύναμη της αστυνομίας.

 ·    Οργανώθηκαν τρομοκρατικές επιχειρήσεις από τους φασίστες εναντίον πρωτοπόρων αγωνιστών και των κομμουνιστών, που κατέληξαν σε εκτελέσεις μέσα στα σπίτια τους και μπροστά στα μάτια των μελών των οικογενειών τους.

 Μετά την παραίτηση του Τζολίτι πρωθυπουργός αναλαμβάνει ο Ιβανόε Μπονόμι. Στον δρόμο μαίνονται οι συγκρούσεις μεταξύ των αριστερών Αρντίτι ντελ Πόπολο (Τολμηρών του Λαού) και των Σκουαντρίστι (Φασιστικών Ταγμάτων Εφόδου). Ο Μουσολίνι, με το γνωστό του θεατρινισμό και το θράσος του δημαγωγού, κατηγορεί τα θύματά του για «κόκκινη τρομοκρατία».

 Τέλος, υπογράφει σύμφωνο ειρήνης με το ΙΣΚ.

 

Ίδρυση φασιστικού κόμματος

 Οι ακραίοι φασίστες δυσανασχετούν με αυτή του τη μετριοπαθή και κατευναστική τακτική, τον κατηγορούν μάλιστα ανοιχτά για προδοσία και μερικοί θερμόαιμοι απαιτούν την καθαίρεσή του.

 Ο Μουσολίνι, βλέποντας τα περιθώρια για μια αποκλειστική από τον ίδιο χειραγώγηση του φασιστικού κινήματος να στενεύουν επικίνδυνα, κάνει στροφή 180 μοιρών: καταγγέλλει το Σύμφωνο Ειρήνης και ιδρύει το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα (PNF - Partito Nazionale Fascista), προσεταιριζόμενος ξανά τους Σκουαντρίστι, που εξαπολύονται με αγριότερες διαθέσεις κατά των εκπροσώπων του εργατικού κινήματος.

 Οι πορείες και οι εκδηλώσεις του PNF είναι μεγαλειώδεις όσον αφορά το τελικό ψυχολογικό αποτέλεσμα: σημαίες και λάβαρα, σύμβολα νέα και παλαιά, πολεμικά άσματα και ύμνοι λατρείας.

 Ο πρωθυπουργός Λουίτζι Φάκτα πρόσφερε στους φασίστες ορισμένα υπουργεία (Ιούλιος 1922). Ο Μουσολίνι απαιτεί τα κυριότερα.

 Την 1η Αυγούστου 1922 οι σοσιαλιστές κηρύσσουν απεργία που οι Μελανοχίτωνες καταφέρνουν να καταστείλουν μέσα σε τρεις μέρες.

 Οι συντηρητικές δυνάμεις ανέχονταν τους φασίστες σαν πολιτικό ανάχωμα κατά της ορμής της κομμουνιστικής αριστεράς. Ανώτατοι κληρικοί και διανοούμενοι, ακόμη και μέλη της βασιλικής οικογένειας, αντιμετώπιζαν ευνοϊκά τους φασίστες, όπως άλλωστε και ο στρατός και ο διοικητικός κορμός της χώρας. Όλοι αυτοί στήριζαν με τον τρόπο τους τον Μουσολίνι, παρά τις επιθέσεις του τελευταίου εναντίον τους σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, αλλά και μέσω του τύπου. Στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 1922, το 60% των εσόδων του κόμματος το προσέφεραν τράπεζες και βιομήχανοι⁵. Η δημιουργία της Εργατικής Συμμαχίας (Alleanza del Lavoro) από τους σοσιαλιστές, τους ρεπουμπλικάνους και τους συνδικαλιστές αναρχικούς, το Φεβρουάριο εκείνης χρονιάς, ήταν εκείνη που οδήγησε στην αποτυχημένη διήμερη απεργία του Αυγούστου. Οι φασίστες ανταπέδωσαν σκληρά σε αυτή τη «μίνι» αντίδραση με νέα κύματα βίας.

 Έτσι, στις 27 Οκτωβρίου 1922, οι φασίστες αρχίζουν τις κινητοποιήσεις τους, καταλαμβάνοντας αρχικά αστυνομικά τμήματα, οπλοστάσια και δημόσιες υπηρεσίες στη Β. Ιταλία, σχεδόν χωρίς χρήση βίας.

 _{⁵ Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 160.}

Πορεία προς τη Ρώμη. Ο μονάρχης ανακηρύσσει τον Μουσολίνι πρωθυπουργό

 Οι φασίστες σκοπεύουν να συγκεντρωθούν στη Ρώμη σε μια πορεία επίδειξης δύναμης

 Ο Φάκτα παραιτείται.

 Ο Μουσολίνι, που από το Μιλάνο αρνείται οποιαδήποτε άλλη θέση εκτός από αυτήν του πρωθυπουργού, καλείται στην πρωτεύουσα προκειμένου ν’ αναλάβει πια την ηγεσία ενός κοινοβουλευτικού συνασπισμού. Καταφτάνει στις 30 Οκτωβρίου, ενώ την επομένη οι μελανοχίτωνες, που μέχρι τότε παρέμεναν στις παρυφές της πόλης κραδαίνοντας τ’ αγαπημένα τους ρόπαλα (manganelli), εισέρχονται στη Ρώμη θριαμβευτές.

 Ο Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ διαβίβασε την εξουσία στον Μουσολίνι στις 29 Οκτωβρίου.

 Ο «Ντούτσε» σε ηλικία μόλις 39 ετών ανέλαβε απλά επικεφαλής ενός πολυκομματικού συνασπισμού, με προγραμματισμένο πλάνο άσκησης της εξουσίας σε πρώτη φάση για ένα έτος - μια νομιμότατη διαδικασία.

 

Εγκαθίδρυση της δικτατορίας

 Στις εκλογές του Απριλίου του 1924, οι φασίστες εξασφάλισαν 403 από τις 535 έδρες με τη βοήθεια ενός εκλογικού νόμου που λειτούργησε υπέρ τους. Η κάθοδός τους ήταν κοινή με μετριοπαθείς  και συντηρητικούς⁶.

 Η πολιτοφυλακή σκοτώνει το σοσιαλιστή βουλευτή Ματεότι. Η κοινή γνώμη αναστατώνεται.

 Η αντιπολίτευση εγκαταλείπει τη βουλή, δίνοντας την ευκαιρία στον Μουσολίνι να επωφεληθεί και να εγκαθιδρύσει δικτατορία.

 Διαλύει το κοινοβούλιο και απαγορεύει την επιστροφή των αντιπολιτευομένων βουλευτών σ’ αυτό, διατάζοντας την αστυνομία να καταπνίξει κάθε αντίδραση. Ακολουθεί όργιο συλλήψεων, λογοκρισία, κλείσιμο όλων των συνδικάτων, εκτός από τα φασιστικά που αναγνώριζε η συνομοσπονδία των βιομηχάνων (Confindustria). O δικτάτορας Μουσολίνι είναι πλέον υπόλογος μονάχα στον ίδιο το βασιλιά.

 Μετά την τέταρτη απόπειρα κατά της ζωής του, ο Μουσολίνι απαγορεύει την ύπαρξη και δράση άλλων κομμάτων εκτός του φασιστικού, που άτυπα και σταδιακά ανακηρύσσεται επικυρίαρχος της κυβέρνησης.

_{⁶ Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 172.}

 

 Ποιοι τον στήριξαν

 Η σύνθεση του κόμματος το 1927 ήταν 75% από τις χαμηλές, μεσαίες και μεσοαστικές τάξεις, 15% από την εργατική και 10% από την ελίτ⁷.

 Στην οικονομική του πολιτική ο Μουσολίνι στηριζόταν από τα αμερικανικά μονοπώλια μέσω επενδύσεων στο ιταλικό έδαφος. Οι μεγάλες επενδύσεις στη βαριά βιομηχανία, στη στρατιωτική βιομηχανία και ειδικά στον ενεργειακό κλάδο βοήθησαν τον Μουσολίνι να παρουσιάζει μια εικόνα ανάπτυξης αλλά και να προετοιμάζεται για το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

_{⁷  Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 178.}

 

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

 Προναζισμός

 Η Γερμανία το 2^ο μισό του 19^ου αιώνα είχε τη φιλοσοφία ότι τα δικαιώματα του κράτους υπερτερούν έναντι των ατομικών δικαιωμάτων, οπότε η ελευθερία θα επέλθει από την υπακοή στους περιορισμούς και τους νόμους του υπεύθυνου και σοφού κράτους.

 Οι έννοιες της απελευθέρωσης στη γερμανική φιλοσοφία αναφέρονταν όλο και πιο σπάνια στα ατομικά δικαιώματα, όπως γινόταν στην Αγγλία ή τη Γαλλία, ενώ επικράτησε ο εθνικισμός και η στροφή προς τον αυταρχισμό μετά τη νίκη της Γερμανίας στο Γαλλοπρωσικό πόλεμο. Επικράτησε ο ιδεαλισμός στη φιλοσοφία και στην ποίηση, κινήματα που συνδέθηκαν με την επιστροφή στο παρελθόν και τις ρίζες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση της αντίληψης ότι οι Γερμανοί ως έθνος είχαν μια ξεχωριστή κουλτούρα η οποία ήταν φορέας των απόλυτων αξιών και αν αναπτυσσόταν κατάλληλα θα οδηγούσε το γερμανικό έθνος σε περίβλεπτη θέση. Για τους Γερμανούς, για να μπορείς να είσαι πραγματικά ελεύθερος και ικανός, η ζωή και η σκέψη σου έπρεπε να είναι βασισμένες στο γερμανικό τρόπο σκέψης και να εξαγνιστούν από διαφθείρουσες εξωτερικές επιρροές.

 Το 1900 στη Βιέννη διακηρύχθηκε η Αριοσοφία, δηλαδή η υποτιθέμενη μυστική φιλοσοφία των Αρίων8που στα αρχαία χρόνια είχε εγγυηθεί τη δύναμη, την καθαρότητα, και τη φυλετική υπεροχή, αλλά είχε μολυνθεί από μια φιλοσοφία κατώτερων φυλών. Σίγουρα ο Χίτλερ επηρεάστηκε από αυτές τις απόψεις.

 Παρ’ όλ’ αυτά το μόνο κόμμα που ενισχύθηκε από το 1890 μέχρι το 1914 ήταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Υπήρξε παρακμή των συντηρητικών ομάδων και στροφή τους προς τα δεξιά.

 

 Ταξική πάλη

 Το καλοκαίρι του 1918, λίγο πριν από το τέλος του πολέμου, η Γερμανική Αυτοκρατορία, μια οπισθοδρομική πολιτικά αλλά ταυτόχρονα και η πιο προχωρημένη τεχνικά και οικονομικά ιμπεριαλιστική δύναμη, βρισκόταν σε βαθιά κρίση.

 Η επανάσταση κηρύχτηκε στο στόλο, στο Βερολίνο και σε άλλες πόλεις, από την αριστερή αντιπολίτευση των σοσιαλδημοκρατών, χωρίς όμως να έχουν ακόμα σωρευτεί οι αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες.

 Η πλειοψηφία των ρεφορμιστών σοσιαλδημοκρατών προσπάθησε με κάθε τρόπο να περιορίσει τις συνέπειες της επανάστασης, μετατρέποντας την αυτοκρατορία σε μια προοδευτική αστική δημοκρατία.

 Ταυτόχρονα, ο στρατός, προσπάθησε να αποσείσει από πάνω του τις ευθύνες για την ταπεινωτική ήττα, κατασκευάζοντας το μύθο της «πισώπλατης μαχαιριάς», ένα επιχείρημα, δηλαδή, που έλεγε ότι η Γερμανία δεν έχασε λόγω στρατιωτικής ήττας αλλά λόγω της προδοσίας στο εσωτερικό της Αυτοκρατορίας από τους «εβραιομπολσεβίκους».

 Η ήττα στον πόλεμο έφερε, το 1919, τη Συνθήκη των Βερσαλλιών (που την υπέγραψε και τη χρεώθηκε η νέα σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση και όχι οι πραγματικοί υπεύθυνοι της ήττας), μια πραγματικά ληστρική συμφωνία με επαχθέστατους και εκδικητικούς όρους για τις κατώτερες γερμανικές τάξεις, που επιπλέον, λόγω των βαρύτατων εδαφικών παραχωρήσεων που προέβλεπε, εκλήφθηκε από ευρύτατα στρώματα και ως εθνική προδοσία.

 Η χώρα βρίσκεται σε συνθήκες ταξικής πάλης: αλλεπάλληλες κομμουνιστικές εξεγέρσεις καταστέλλονται αιματηρά από το στρατό ή τα Φράικορ ⁹. Απεργίες σαρώνουν τη χώρα, συχνά πολιτικές (με αιτήματα λ.χ. την εθνικοποίηση των ορυχείων και των παραγωγικών μέσων).

 Το δεξιό πραξικόπημα του Βόλφγκανγκ Καπ με τη βοήθεια των πιο λούμπεν από τα  Φράικορ καταστέλλεται από τη γενική απεργία που προκηρύσσεται αμέσως και νεκρώνει την χώρα, με αποτέλεσμα ο Καπ να διαφύγει στο εξωτερικό. Όμως, η διαδικασία σημαδεύεται από τη μακροπρόθεσμη νίκη των αντιδραστικών: αμνηστία, προαγωγή του αρχηγού του στρατού, καμιά εκκαθάριση.

 _{⁸ Προέρχεται από τη λέξη Aryanπου σημαίνει ευγενής.}

_{⁹ Τα Φράικορ (Freikorps, Ελεύθερα Σώματα) ήταν παραστρατιωτικές οργανώσεις που συγκροτήθηκαν στη Γερμανία μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.}

 

Η δημοκρατία της Βαϊμάρης

 Το Σύνταγμα της Βαϊμάρης, προϊόν συμβιβασμού σοσιαλδημοκρατών,  κέντρου και φιλελευθέρων, είναι εντούτοις το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της Ευρώπης, με βαθύτατες, όμως, αντιφάσεις.

 Το 1923 η αδυναμία πληρωμής των πολεμικών αποζημιώσεων είναι μια καλή αφορμή για τους Γάλλους να εισβάλουν στη βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας, το Ρουρ. Με εντολή της κυβέρνησης, οι εργάτες στα εργοστάσια κάνουν λευκή απεργία, ώστε να μην υπάρχει προϊόν για κατάσχεση από τους κατακτητές, αλλά οι μισθοί τους εξακολουθούν να πληρώνονται από το κράτος.

 Ήταν φυσικό να προκύψει ανεξέλεγκτος πληθωρισμός: η κυβέρνηση «τύπωνε» διαρκώς χρήμα, που όμως δεν είχε κανένα πραγματικό αντίκρισμα σε όρους παραγόμενου προϊόντος (μέχρι το ’23).

 Τα μικροαστικά στρώματα χρέωσαν τον υπερπληθωρισμό στο μπλοκ της Βαϊμάρης και στράφηκαν προς εθνικιστικές, μοναρχικές και ακροδεξιές ιδεολογικές τοποθετήσεις.

 Το ΚΚΓ έκανε διάφορα λάθη και απομακρύνθηκε από τις μάζες¹⁰.

 Το ‘23 ήταν η τελευταία χρονιά που η εργατική τάξη διεκδίκησε την εξουσία, όταν ξέσπασε η τρίτη μεγάλη εργατική εξέγερση στο Αμβούργο, οργανωμένη με μια από τα πάνω συνωμοτική προετοιμασία. Η εξέγερση και η γενική απεργία καταστέλλονται αιματηρά για μια ακόμα φορά.

 Το 1927, μόλις τέσσερα χρόνια μετά αλλά πολύ πριν από την κρίση, το οκτάωρο είχε πρακτικά αντικατασταθεί από 12ωρο, το μεγάλο κεφάλαιο απαιτούσε (και οι δεξιές κυβερνήσεις του έδιναν) ιδιωτικοποιήσεις, τα λοκ άουτ γενικεύτηκαν, οι απεργίες είχαν, πλέον, μόνο μισθολογικά αιτήματα.

 Προς το τέλος της περιόδου υπήρχε το παράδοξο ότι ενώ η εκλογική

 δύναμη του ΚΚΓ μεγάλωνε, το κίνημα δεν ακολουθούσε το κόμμα.

 Ο αγώνας είχε χάσει τα πολιτικά του χαρακτηριστικά, εμμένοντας στις (οξύτατες βέβαια) οικονομικές διεκδικήσεις.

 Διακηρύσσοντας την επικείμενη δικτατορία του προλεταριάτου, αδιαφόρησε για γραμμή μαζών, αφού πίστευαν ότι η επανάσταση όπου να 'ναι θα ερχόταν από μόνη της, λόγω της επικείμενης κρίσης.

 Η έλλειψη πολιτικών συμμαχιών με τα πληττόμενα μικροαστικά στρώματα (την κινηματική βάση του φασισμού) στοίχισε πολύ. Επιπλέον, το κόμμα αδιαφόρησε παγερά και για την κατάσταση της αγροτιάς, που το «εκδικήθηκε», αποτελώντας τη μεγάλη εκλογική δεξαμενή του Χίτλερ.

 ¹⁰ Την 1η Ιανουαρίου του 1919, η Ομοσπονδία Σπάρτακος μαζί με άλλες σοσιαλιστικές και κομμουνιστικές ομάδες (συμπεριλαμβανομένων των Διεθνών Κομμουνιστών της Γερμανίας, IKD) δημιούργησαν το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας (KPD), κυρίως με πρωτοβουλία των Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζας Λούξεμπουργκ. Αυτό σήμαινε τον οριστικό διαχωρισμό μεταξύ της επαναστατικής και της μεταρρυθμιστικής πτέρυγας της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας.

 

Χίτλερ

 Όταν ο Χίτλερ έρχεται σε επαφή με το DAP (Γερμανικό Εργατικό Κόμμα), αυτό αποτελείται από 54 μέλη. Ο Χίτλερ θεώρησε ότι οι ριζοσπαστικές αντισημιτικές του αντιλήψεις θα μπορούσαν να συνδυαστούν με δημοφιλή κοινωνικοοικονομικά δόγματα για να δημιουργήσουν ένα εθνικιστικό κίνημα.

 Γίνεται ο βασικός ομιλητής του κόμματος και το 1920 τα μέλη γίνονται 2000. Το όνομα του κόμματος γίνεται Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα.

 Το 1921 γίνεται αρχηγός και δίνει έμφαση στην προπαγάνδα.

 Το 1923 τα μέλη γίνονται 55.000¹¹

 Ενώ αρχικά στράφηκε στους εργάτες, στη συνέχεια μετά την εκλογική αποτυχία του (2,6%) άλλαξε στρατηγική και επεδίωξε να γίνει ένα διαταξικό κίνημα απευθυνόμενο ισότιμα στους αγρότες που του φαίνονταν ιδιαίτερα ευάλωτοι, στη μεσαία τάξη κ.λπ.

 Η ύφεση του 1925 και η οικονομική κρίση του 1930 είχαν ως αποτέλεσμα να δώσουν ώθηση στο ναζισμό.

 Η ανεργία ανέβαινε συνεχώς, η Γερμανία ήταν η πιο εξαρτημένη χώρα στη διεθνή οικονομία σε σχέση με τις άλλες βιομηχανικές χώρες, γιατί ο εξωτερικός δανεισμός ήταν πάντα αναγκαίος για την κάλυψη του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού.

 Οι εργοδότες συνήθιζαν να μιλούν για το «κράτος των συνδικάτων» που επέβαλλε υψηλή φορολογία και υποχρεωτική διαιτησία.

 _{¹¹ Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 227.}

 

Άνοδος στην εξουσία

 Το 1930 γίνονται εκλογές και οι ναζί, σαν σωτήρες της οικονομίας, κέρδισαν το 18,3%, έγιναν δηλαδή δεύτεροι σε δύναμη μετά τους σοσιαλδημοκράτες. Παράλληλα μεγάλη αύξηση παρουσίασαν οι κομμουνιστές¹².

 Το κόμμα του Χίτλερ είχε μια σταθερή και συγκεντρωτική διοίκηση, τα μέλη του δούλευαν σκληρά και ο κομματικός μηχανισμός αποδείχτηκε ιδιαίτερα επιδέξιος στο χειρισμό της μαζικής προπαγάνδας. Εκμεταλλεύτηκε όλες τις μορφές επικοινωνίας, από αφίσες, γιγαντοαφίσες κι εφημερίδες μέχρι φυλλάδια, ραδιόφωνο, ταινίες και αναρίθμητες μαζικές συγκεντρώσεις.

 Παρά τον οικονομικό μεσσιανισμό του και το ότι δεν έκανε συγκεκριμένες προτάσεις, κατάφερε να πείσει με ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο ότι ήταν το μόνο παγγερμανικό κίνημα που στεκόταν πάνω από κόμματα, κλίκες, τάξεις.

 Όσο η εθνικοσοσιαλιστική προπαγάνδα απευθυνόταν σε μεγαλύτερο ακροατήριο, τόσο πιο προσεκτικοί γίνονταν οι ναζί ώστε να μην τρομάζουν τους καθημερινούς ανθρώπους με το να διακηρύσσουν τρομακτικές τακτικές εναντίον των εβραίων.

 Το εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα συνεργαζόταν με τη δεξιά και προσπάθησε να καθησυχάσει τους επιχειρηματίες ότι δεν είχαν κανένα λόγο να φοβούνται το ναζισμό.

 Το 1932 κεντρικά συνθήματα της εκλογικής εκστρατείας ήταν η ασφάλεια από το μαρξισμό, το ότι μόνο οι ναζί μπορούν να σώσουν τη Γερμανία από τον εμφύλιο και ότι θα σώσουν τη Γερμανία από τον άγριο καπιταλισμό.

 Ο αριθμός των μελών έφτανε τις 455.000. Τα 2/3 ήταν μικροαστοί και μεσοαστοί, το 25% εργάτες, το 8% γυναίκες¹³.

 Το ναζιστικό κόμμα έπεσε εκλογικά στις εκλογές του 1932.

 

 _{¹² Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 242.}

 _{¹³ Στάνλεϊ Πέιν, Η Ιστορία του Φασισμού, εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ 246.}

 

 Επικράτηση του Χίτλερ

 Καθώς η βία αυξάνεται, η πολιτική κρίση στη Γερμανία βαθαίνει και η χώρα οδηγείται στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου. Το 1933 ο καγκελάριος Σλάιχερ προτείνει κυβέρνηση με καγκελάριο τον Χίτλερ, αλλά λίγους ναζί, προκειμένου να «δέσει τους ναζί χειροπόδαρα».

 Για τον Χίτλερ, όπως και για τον Μουσολίνι 10 χρόνια νωρίτερα, ήταν πολύ σημαντικό να κερδίσει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και να δημιουργήσει ένα παραπέτασμα νομιμότητας για τη μετάβαση στη δικτατορία.

 Μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες ο Χίτλερ εδραίωσε τον έλεγχο στις περισσότερες περιφερειακές κυβερνήσεις.

 Η χρηματοδότηση των ναζί γινόταν προηγουμένως κυρίως από τη δεξιά, τώρα γίνεται από τις μεγάλες επιχειρήσεις.

 Οι ναζί σκηνοθέτησαν την πυρπόληση του Ράιχσταγκ προκειμένου να περιοριστούν πλήρως οι πολιτικές ελευθερίες και έβγαλαν εκτός νόμου το κομμουνιστικό και στη συνέχεια και το σοσιαλιστικό κόμμα.

 Μ’ αυτόν τον τρόπο ο Χίτλερ παίρνει την πλειοψηφία που ζητούσε και προωθεί την έγκριση νομοθετικής εξουσιοδότησης ώστε να κυβερνά επί 4 χρόνια με διατάγματα. Ο νόμος πέρασε με 444 υπέρ και 94 κατά. Τον υποστήριξε ακόμα και το καθολικό κέντρο.

 

 Ποιοι χρηματοδοτούσαν τον Χίτλερ

 Κατά τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου οι μεγάλοι επιχειρηματίες, λόγω των εγγυημένων κερδών και της ευκαιρίας τους να επεκταθούν στις κατεχόμενες πλευρές, υποστήριξαν σθεναρά τον Χίτλερ.

 Στο Βερολίνο, στις 20 Φεβρουαρίου 1933, δηλαδή λίγο πριν από τις γερμανικές εκλογές της 5ης Μαρτίου 1933, συναντήθηκε ο Χίτλερ με 25 από τους μεγαλύτερους βιομήχανους. Σε ένα μακρύ λόγο μίλησε κυρίως για τον κίνδυνο του κομμουνισμού, εναντίον του οποίου έκανε σαν να είχε μόλις κερδίσει μια αποφασιστική μάχη. Τα επιχειρήματα του Χίτλερ έπιασαν τόπο. Η συνάντηση έληξε με τη σύσταση ειδικού ταμείου υποστήριξης των ναζί στις επερχόμενες εκλογές, ύψους 3.000.000 μάρκων (Ντοκουμέντο EC-439, ΠΔΝ). Στις εκλογές αυτές το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα έλαβε το 43,9% των ψήφων.

 Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο Γουστάβος Κρουπ, επικεφαλής της πολεμικής βιομηχανίας Alfred Krupp A.G., τέσσερα ηγετικά στελέχη της I. G. Farben, ενός εκ των μεγαλύτερων κοντσέρν (σ.σ. ομάδας επιχειρήσεων) χημικών προϊόντων στο κόσμο, ο Άλμπερτ Φέγκλερ, επικεφαλής της United Steelworks της Γερμανίας, και άλλοι επιφανείς βιομήχανοι.

 Καταλυτικό ρόλο ωστόσο στην οικονομική και στρατιωτική ισχυροποίηση της Γερμανίας έπαιξαν και τα αμερικανικά μονοπώλια: η Ford, η General Motors (μέσω της θυγατρικής της Opel και όχι μόνο), η General Electric, η Standard Oil (η σημερινή Exxon-Mobil), η IBM, η ΙΤΤ (η σημερινή ΑΤ&Τ), η Τράπεζα Chase Manhattan και πολλοί άλλοι, έκαναν τεράστιες επενδύσεις, επωφελούμενοι του «εξαιρετικού» επιχειρηματικού κλίματος που προσέφερε η ναζιστική Γερμανία, αποκομίζοντας ακόμα μεγαλύτερα κέρδη. Τόσο ο πρόεδρος της IBM T. Watson όσο και ο πρόεδρος της Ford H. Ford τιμήθηκαν για τις «υπηρεσίες» τους στο Γ΄ Ράιχ με το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού το 1937 και 1938 αντίστοιχα.

 Από το 1940 κιόλας οι βιομηχανίες της Κρουπ άρχισαν να προμηθεύονται «φτηνό» εργατικό δυναμικό από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης (πολλών εκ των οποίων την εποπτεία και διαχείριση είχαν οι ίδιες οι εταιρείες) ή από τις κατεχόμενες περιοχές: «Εργάτες μεταφέρονταν στο Essen από την Πολωνία και τη Ρωσία σε υπερβολικά συνωστισμένα, παγωμένα και ανθυγιεινά βαγόνια για ζώα και αφού αποβιβάζονταν, τους χτυπούσαν, τους κλωτσούσαν και τους φέρονταν απάνθρωπα». Ο «χρόνος ήταν χρήμα» για την επιχείρηση: «Οι επιστάτες της Κρουπ έδιναν ιδιαίτερη αξία στην ταχύτητα με την οποία οι σκλάβοι εργάτες μεταφέρονταν προς και από τα τρένα… τους χτυπούσαν και τους κλωτσούσαν και γενικά τους κακομεταχειρίζονταν με βάναυσο τρόπο… Έβλεπα με τα μάτια μου ανθρώπους άρρωστους που μετά βίας μπορούσαν να περπατήσουν να τους παίρνουν για δουλειά» (Ντοκουμέντα D-321 και D-367, ΠΔΝ).

 Η I. G. Farben υπήρξε τόσο αποτελεσματική στην «αξιοποίηση» εργατών από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ώστε αποτέλεσε πρότυπο για πολλές άλλες εταιρείες.

 Και όμως, η μονάδα της Ford στη Κολωνία, όχι μόνο συνέχισε να λειτουργεί μετά τον πόλεμο, αλλά έλαβε και 1 εκατομμύριο δολάρια σε αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη στη διάρκεια του βομβαρδισμού της πόλης από τους Συμμάχους! Η General Motors έλαβε επίσης 33 εκατομμύρια δολάρια σε φοροαπαλλαγές από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τις ζημιές που υπέστησαν τα εργοστάσιά της σε Γερμανία και Αυστρία στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο!

 Όπως υποστηρίζει και ο Ψυρούκης στο βιβλίο του Ο φασισμός και η 4^η Αυγούστου, όλοι όσοι μελετούν το φασισμό ξεκινούν με σημείο αναφοράς την Ιταλία και τη Γερμανία. Προφανώς και είναι λογικό αυτό (άλλωστε η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα) αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η ιστορία είναι αδιάκοπη κίνηση και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κάθε ιστορική στιγμή έχει τις ιδιομορφίες της και αυτές οι ιδιομορφίες προκαλούν τις ποικιλομορφίες στα αποτελέσματα.¹⁴

 

 _{¹⁴ Νίκος Ψυρούκης, Ο φασισμός και η 4η Αυγούστου, σελ.10.}

 

 ΜΕΡΟΣ 2^ο

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

 Ο φασισμός είναι ένα πολιτικό φαινόμενο, ένα κίνημα μαζών της ακροδεξιάς που «εκφράζει την εξέγερση των μικροαστικών τάξεων».

 

 ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

 Ο φασισμός δυναμώνει όταν υπάρχει κρίση του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Σκοπός του, εν τέλει, είναι η εξυπηρέτηση των επιθετικών μονοπωλιακών συμφερόντων: το φασιστικό κράτος είναι η πιο ακραία μορφή κράτους έκτακτης ανάγκης που μπορεί να προκύψει στο στάδιο του μονοπωλιακού καπιταλισμού και βασικός σκοπός του είναι το συντριπτικό χτύπημα στο εργατικό κίνημα.

 Όταν λέμε ότι ο φασισμός είναι η φύση του σύγχρονου μονοπωλιακού καπιταλισμού, εννοούμε ότι έρχεται να εκφράσει την πραγματικότητα της ταξικής εξουσίας του μονοπωλιακού κεφαλαίου στην ολότητά του¹⁵.

 Το κεφάλαιο θα πάει μ’ αυτόν τον πολιτικό σχηματισμό που θα εγγυηθεί τη «συνέχεια» του κράτους και της συσσώρευσης, είτε αυτός είναι μια αστική κυβέρνηση είτε μια δικτατορία, ακόμα και αν αυτή έχει πίσω της ένα κίνημα, αρκεί αυτό να είναι συμβατό μαζί της. Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση το μεγάλο κεφάλαιο είναι εξαρχής φασιστικό ούτε ότι θα χρηματοδοτήσει ανάγκες του φασισμού. Το κεφάλαιο θα αγκαλιάσει οργανωτικά το φασισμό μόνο αν κρίνει ότι οι συνθήκες είναι κατάλληλες ώστε να προωθήσει τα συμφέροντά του.

 

_{¹⁵ Νίκος Ψυρούκης, Ο φασισμός και η 4η Αυγούστου, σελ.14.}

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΣΤΑΘΕΙΑ, ΚΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

 Η οικονομική κρίση προφανώς όταν βαθαίνει προκαλεί και πολιτική κρίση. Ο κόσμος χάνει την εμπιστοσύνη του στο παλιό πολιτικό σύστημα και τους εκπροσώπους του και το κενό αυτό καλύπτουν συνήθως τα φασιστικά κόμματα, τα οποία έρχονται σαν υπερασπιστές του πραγματικού νόμου και τάξης ενάντια στους διεφθαρμένους πολιτικούς. Η λύση που προτείνουν είναι η συστράτευση όλων, ανεξαρτήτως τάξεων, κάτω από την ομπρέλα του έθνους. Ο φασισμός μπορεί να είχε και να έχει σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά (π.χ. επικράτηση Άριας φυλής) αλλά ποτέ ένα σαφές οικονομικό σχέδιο. Προφανώς αυτή η διαταξική ρητορική μπορεί να ακούγεται ωραία στ’ αφτιά της μικρομεσαίας τάξης κυρίως, αλλά στην ουσία είναι ακριβώς αυτό στο οποίο στηρίζεται ο καπιταλισμός, που στην τελική προκάλεσε την κρίση της και την προλεταριοποίησή της.

 Ο φασισμός, λειτουργώντας μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια, προβάλλει αντικαπιταλιστικές κορώνες προκειμένου να πείσει. Άλλωστε,όταν 150.000 φασίστες διαμαρτυρήθηκαν για το imborghesimento (αστικοποίηση) του φασιστικού κόμματος, εκκαθαρίστηκαν από τις τάξεις του γιατί είχαν πάρει σοβαρά τη φασιστική αντιπλουτοκρατική δημαγωγία¹⁶.

 Με άλλα λόγια, οι ναζί και οι φασίστες δεν πολιτεύονται ως ναζί και φασίστες. Είναι λάθος το επιχείρημα «δεν είναι δυνατόν τόσο τα εκατό του ελληνικού λαού να ξύπνησε ένα πρωί φασίστας». Ούτε το 37% των Γερμανών που ψήφισαν Χίτλερ το 1933 ξύπνησαν ναζί. Πρώτα τον στήριξαν για το υποτιθέμενο οικονομικό του πρόγραμμα και μετά ακολούθησαν το ιδεολογικό.

 Κατά την εύστοχη διατύπωση του Ζίζεκ¹⁷, «το φασιστικό όνειρο έγκειται σε έναν καπιταλισμό χωρίς καπιταλισμό, έναν καπιταλισμό χωρίς την περίσσειά του, χωρίς τον ανταγωνισμό που προκαλεί τη δομική ανισορροπία του». Επειδή καπιταλισμός χωρίς αυτά τα χαρακτηριστικά δεν μπορεί να υπάρξει, η αιτία για την ανισορροπία προβάλλεται στη φιγούρα κάποιου, του οποίου η εξαφάνιση θα χαρίσει την ποθητή αρμονία. Αυτή ήταν παλιότερα η φιγούρα του Εβραίου, σήμερα οι μετανάστες κ.ο.κ. Επικρατεί η άποψη ότι δε φταίνε τα αφεντικά και το κεφάλαιο για τη στέρηση του πλούτου που μας ανήκει, αλλά αυτός ο «κακός» (δηλαδή ο εβραίος, μετανάστης και ό,τι βολεύει κάθε φορά) και αυτός είναι που πρέπει να εξοντωθεί, με αποτέλεσμα τα αφεντικά και το κεφάλαιο να κάνουν ανενόχλητα ό,τι θέλουν, αυξάνοντας τα κέρδη τους. Παράλληλα, τεράστια είναι τα κέρδη για το μεγάλο κεφάλαιο μέσω των επενδύσεων που κάνει με τους πιο ευνοϊκούς όρους (αφού έχουν καταστρατηγηθεί τα εργασιακά δικαιώματα) και μέσω της πολεμικής βιομηχανίας.

 Στη Γερμανία κυριάρχησε το σύνθημα «Το κοινό συμφέρον πάνω από το ατομικό», στην Ιταλία «Τα κράτος μας δεν είναι καπιταλιστικό, είναι κράτος αυτοδιαχείρισης».

 _{¹⁶.Ε. Αστερίου, Φασισμός, μεγάλο κεφάλαιο και εργατική τάξη, Μαρξιστική σκέψη, τόμος 5, Απρίλιος-Μάιος 2012, σελ. 101.}

 _{¹⁷ Σλ. Ζίζεκ, Απόλαυσε το έθνος σου όπως τον εαυτό σου… στο Μίλησε κανείς για ολοκληρωτισμό; scripta, σελ. 364, 365.}

 

ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΙΚΡΟΑΣΤΟΥΣ

 Αποδεικνύεται και ιστορικά ότι οι μικροαστοί είναι αυτοί που κατά κύριο λόγο τροφοδοτούν τα φασιστικά κόμματα. Αυτό συμβαίνει γιατί από τη μια η κρίση συμβάλλει στην προλεταριοποίησή τους, από την άλλη φοβούνται ότι αν επικρατήσει μια κομμουνιστική κατάσταση, θα χάσουν την περιουσία τους.

 Όπως υπογραμμίζει και ο Βασίλης Ραφαηλίδης¹⁸: «Ο φασισμός δεν αγαπά το μεγάλο κεφάλαιο (εκτός από το πάρα πολύ μεγάλο που τον γεννάει) και λατρεύει το μικρομεσαίο. Ο φασισμός είναι ένα κοινωνικό καθεστώς σπέσιαλ για μικροαστούς. (…) Ο χάλιας μικροαστός πάντα έχει την ανάγκη ενός σούπερ πατέρα του έθνους, που να τον προστατεύει απ' τους παμφάγους καπιταλιστές, αλλά και από τους κομμουνιστές που απειλούν το όνειρό του για ένα πέρασμα στην "ανώτερη τάξη"».

_{¹⁸ Β. Ραφαηλίδης, Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, σελ. 153.}

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

 Ένα βασικό χαρακτηριστικό του φασισμού είναι ο εθνικισμός και ο ιμπεριαλισμός. Η ανωτερότητα του έθνους είναι βασικό ιδεολογικό στοιχείο του και από την άλλη προβάλλεται σαν αντίδοτο στη δημιουργία ταξικής συνείδησης. Μέσα από την εθνική ομοψυχία (Όλοι μαζί μπορούμε κ.λπ.) προβάλλεται η άποψη ότι ο βιομήχανος και ο εργάτης έχουν τα ίδια συμφέροντα και πρέπει να παλέψουν από κοινού ενάντια στους εχθρούς του έθνους. Στη Γερμανία αυτοί ήταν οι εβραιο-μπολσεβίκοι που «ευθύνονταν για την ήττα της Γερμανίας στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο», στην Ιταλία το ανεκπλήρωτο όνειρο για τη δημιουργία μιας μεγάλης και δυνατής Ιταλίας, αφού μετά τον Α’ παγκόσμιο αυτό το όνειρο δεν έγινε πραγματικότητα, στη σύγχρονη Ελλάδα ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού καταφέρεται εναντίον όσων μας έκαναν να «χάσουμε την εθνική μας υπερηφάνεια» και θεωρεί όλους τους Γερμανούς ναζί (παρότι ψήφισε τους ναζί στην Ελλάδα) που τα ‘χουν βάλει συγκεκριμένα με τους Έλληνες. Φυσικά, κάποια στιγμή προκύπτει και ένας πιο ορατός εξωτερικός κίνδυνος ώστε να τονώσει το εθνικό αίσθημα.

 

ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

 Ο φασισμός αξιοποιείται πάντα ως ανάχωμα στην ανάπτυξη του εργατικού κινήματος. Αυτό πρέπει να το τονίζουμε πάντα γιατί τον συνδέουμε κυρίως με το ρατσισμό και ξεχνάμε τη σύνδεσή του με το κυρίαρχο οικονομικό σύστημα.

 Όταν λοιπόν το εργατικό κίνημα βρίσκεται σε ύφεση και κυρίως όταν τα κομμουνιστικά κόμματα και οργανώσεις έχουν κάνει σοβαρά στρατηγικά λάθη και εκτιμήσεις, με αποτέλεσμα να χαθεί η εμπιστοσύνη απέναντί τους, τότε ο φασισμός βρίσκει πρόσφορο έδαφος.

 Επίσης, ένα σοβαρότατο λάθος της αριστεράς που τείνει να γίνει διαχρονικό είναι η υποτίμηση του φασισμού και το ότι πιστεύεται πως η κρίση οδηγεί νομοτελειακά σε επανάσταση. Χαρακτηριστικό είναι πως η Τρίτη Διεθνής αρχικά θεωρούσε πως επειδή ο Χίτλερ δεν είχε σαφές οικονομικό πρόγραμμα και είναι οπορτουνιστής, θα πέσει από μόνος του.

 Παράλληλα, στην Ιταλία τη διετία ’20-’22, που ονομάστηκε μάλιστα «κόκκινη διετία», θεωρούσαν πως η μπολσεβίκικη επανάσταση δε θα αργούσε να έρθει, αφού στη χώρα υπήρχε δυνατό κίνημα με απεργίες κ.λπ.

 Στη Γερμανία θεωρήθηκε πως βασικός εχθρός είναι η σοσιαλδημοκρατία (φυσικά ευθύνεται περισσότερο για την επικράτηση του φασισμού), υποτιμήθηκε ο φασισμός και παράλληλα έγιναν πολλοί αριστερισμοί. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σύντομη «σοβιετική εργατική δημοκρατία της Βαυαρίας» τον Απρίλιο του 1919 που κηρύχθηκε από διανοούμενους της Αριστεράς, δασκάλους και μετανάστες, σχεδόν χωρίς καθόλου εργάτες. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο υπουργός Εξωτερικών της κατάργησε δια νόμου το χρήμα, τηλεγραφώντας την απόφασή του στον Λένιν. Όταν ο τελευταίος απαντά, ρωτώντας αν τα «σοβιέτ» έχουν ασφαλίσει τις τράπεζες και αν έχουν κρατήσει ομήρους από την αστική τάξη, ο υπουργός απαντά ότι αυτό είναι αδύνατο, αφού η προηγούμενη κυβέρνηση έφυγε, παίρνοντας τα πάντα μαζί της.

 Ο φασισμός μπόρεσε να έρθει στην εξουσία κυρίως επειδή η εργατική τάξη ήταν διασπασμένη εξαιτίας της συνεργασίας της με την αστική τάξη που ακολουθούσαν οι ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας και επειδή απέναντι στην αστική τάξη ήταν πολιτικά και οργανωτικά αφοπλισμένη. Τα κομμουνιστικά κόμματα δεν ήταν αρκετά δυνατά να κινητοποιήσουν τις μάζες χωρίς τη σοσιαλδημοκρατία και να τις οδηγήσουν σε αποφασιστική μάχη ενάντια στο φασισμό¹⁹.

 _{¹⁹ Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, Φασισμός, σελ 31.}

 

Ο καπιταλισμός ως γενεσιουργός αιτία πέρα από την κρίση.

 Να προσθέσουμε ότι υπάρχει μια ακόμη βαθύτερη σχέση, μια ταύτιση ανάμεσα στον καπιταλισμό και το ναζισμό. Ο ρατσισμός είναι στην ουσία η αντιεπιστημονική θεωρία ότι τάχα υπάρχει ανισότητα στους ανθρώπους. Ο παραλογισμός της ανισότητας καθιερώνεται στο καπιταλιστικό σύστημα. Αυτοί που είναι άστεγοι έχουν οι ίδιοι ευθύνη γιατί δεν έκαναν τις σωστές επιλογές και γενικότερο είναι κατώτεροι άνθρωποι. Αυτοί που δε σπούδασαν και δουλεύουν στο εργοστάσιο φέρουν προσωπική ευθύνη και γι’ αυτό θα πρέπει να αμείβονται λιγότερο, γιατί δεν έκαναν τις σωστές επιλογές, άρα δικαίως θεωρούνται κατώτεροι. Με λίγα λόγια, η διαίρεση σε πλούσιους και φτωχούς έχει αντιστοιχία με τη ρατσιστική διαίρεση σε «υπεράνθρωπους» και «υπανθρώπους» και γενικότερα δημιουργεί το κατάλληλο έδαφος για την αποδοχή της ανισότητας.

 Φυσικά, ο καπιταλισμός αναφέρεται στην οικονομία κυρίως, ενώ ο ναζισμός στην πολιτική. Παρ’ όλα αυτά, ο ναζισμός μόνο μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα μπορεί να υπάρξει.

 Η ανισότητα προκαλεί το μίσος, το φόβο. Και στον καπιταλισμό και στο ναζισμό, ο φόβος του ξένου, χρησιμοποιείται κατά κόρον. 

 
 

 ΜΕΡΟΣ 3^Ο

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

 Γεννάται το ερώτημα αν στην Ελλάδα υπάρχει ο κίνδυνος φασιστικής εκτροπής. Όποιος, βέβαια, θέτει μ’ αυτόν τον τρόπο το ερώτημα δεν έχει αντιληφθεί τον εκφασισμό της κοινωνίας που συντελείται σήμερα στην Ελλάδα με ταχείς αριθμούς.

 Δυστυχώς, η αριστερά όχι μόνο δεν πρόβλεψε την άνοδο της Χρυσής Αυγής, αλλά έχει πολύ αργά αντανακλαστικά στο να αναλύσει σε βάθος το ζήτημα ώστε να προβεί και στην αντιμετώπισή του.

 Αν θέλουμε να εξειδικεύσουμε τα παραπάνω αίτια επικράτησης του φασισμού στην Ελλάδα ώστε να ερμηνεύσουμε την άνοδό της, αλλά και τους κινδύνους εκφασισμού, μπορούμε να πούμε τα παρακάτω.

 

 ΚΡΊΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΎ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

 Αυτό που παρατηρούμε στις μέρες μας είναι ότι συγχωνεύονται εταιρείες, τράπεζες και βιομηχανίες και συγκεντρώνονται στα χέρια λίγων και εκλεκτών. Παράλληλα, οι οικονομολόγοι ξορκίζουν τον κρατικό παρεμβατισμό, δηλαδή τις κρατικές παρεμβάσεις, αλλά πέφτουν διαρκώς σε τακτικές παρεμβατισμού για να μην πληγούν τα συμφέροντά τους. Ας θυμηθούμε τα χρήματα που έδωσε ο Καραμανλής στις τράπεζες. Ο καπιταλισμός όταν περνά κρίση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς μονοπώλια. Ο φασισμός με τη μορφή του κράτους έκτακτης ανάγκης έρχεται να του «λύσει το πρόβλημα».

 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΣΤΑΘΕΙΑ, ΚΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

 Προαναφέρθηκε ότι στα πλαίσια της πολιτικής κρίσης τα φασιστικά κόμματα και οι ακροδεξιοί πολιτικοί χρησιμοποιούν αντι-καπιταλιστικές κορόνες.

 Έχει πολύ σωστά ειπωθεί ότι όταν ο καπιταλισμός κάνει αυτοκριτική, ο φασισμός ξανάρχεται. «Ο χρηματιστικός καπιταλισμός είναι ένα σύστημα που δίνει προτεραιότητα στον κερδοσκόπο έναντι του επιχειρηματία, στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο έναντι του παραγωγικού κεφαλαίου, στο κυκλοφορούν κεφάλαιο έναντι του κεφαλαίου ως επένδυση, στο βραχυπρόθεσμο έναντι του μακροπρόθεσμου, στους δείκτες του πλούτου έναντι του αληθινού πλούτου, με τους δείκτες να μετρούν περισσότερο από τον ίδιο τον πλούτο. Ο καθαρός χρηματιστικός καπιταλισμός είναι ένα σύστημα ανευθυνότητας και θα χρησιμοποιήσω μια ισχυρή φράση: είναι ένα σύστημα όπου η ανήθικη λογική της αγοράς δικαιολογεί τα πάντα. Είναι ένα σύστημα όπου το χρήμα πάει στο χρήμα, όπου η εργασία βλάπτεται, όπου η παραγωγή βλάπτεται, όπου η επιχειρηματικότητα βλάπτεται». Τάδε έφη ο Νικολά Σαρκοζί, στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2009, ενώπιον της Άγγελα Μέρκελ, του Τόνυ Μπλερ, εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και πλήθους άλλων «επιφανών» εκπροσώπων διεθνών οργανισμών, της πολιτικής και του επιχειρηματικού κόσμου.

 Τι υποστηρίζει η Χρυσή Αυγή:

 ·    «Σήμερα η πατρίδα μας διέρχεται μια βαθύτατη κρίση. Κρίση αξιών και ηθικής. Κρίση οικονομική, πολιτιστική και εθνική. Η ελληνική κοινωνία συνθλίβεται κάτω από τη βαρβαρότητα που επιβάλλει μεθοδευμένα δεκαετίες τώρα το πολιτικό σύστημα και οι ξένοι εντολείς του.

 ·    Η αναξιοκρατία, τα κομματικά ρουσφέτια, η τοποθέτηση ανίκανων αλλά προθύμων να υπηρετούν το σύστημα, η πολυνομία με την παράγωγη αντικρουόμενων-φωτογραφικών νόμων και διατάξεων, δημιούργησε ένα σαθρό και διαλυμένο κράτος. Αποτέλεσμα να χάνονται οι δημιουργικές και οι άξιες δυνάμεις του τόπου.

 ·    Η Χρυσή Αυγή είναι ο μόνος πολιτικός φορέας που αγωνίζεται ενάντια στο διεφθαρμένο σύστημα και όσους επιβουλεύονται την εξαφάνιση του έθνους και την υποδούλωση του λαού μας. Απορρίπτει τις ξεπερασμένες ιδεολογίες και τα κατασκευασμένα ιδεολογήματα που τεχνητά χωρίζουν τον λαό μας. Η πολιτική της Χρυσής Αυγής ενώνει τους Έλληνες.

 ·    Στοχεύει στη δημιουργία ενός εθνικού λαϊκού κοινωνικού κράτους με ίσες ευκαιρίες για όλους. «Απευθυνόμαστε στους Έλληνες και τις Ελληνίδες που αγαπούν την Πατρίδα και τους καλούμε να ξεπεράσουν τα λάθη του χθες και να πυκνώσουν τις τάξεις μας».

 ·    «Η ιδεολογία μου δεν επιζητεί να διασώσει τίποτε από τα εγκατεστημένα οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα που οδηγούν τα Έθνη, τους Λαούς και τον Πολιτισμό σε παρακμή. Έτσι είμαι εχθρός κάθε εξουσίας που διαιωνίζει αυτή τη σήψη που ‘χει για στήριγμά της την πλουτοκρατία. Κάθε εξουσίας, είτε δικτατορία των στρατιωτικο-οικονομικών συμφερόντων είναι, είτε δικτατορία του κοινοβουλευτισμού. Γιατί είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: του αντεθνικού ισοπεδωτισμού».

 ·    «Στο Λαϊκό κράτος που ευαγγελίζομαι δεν υπάρχει κοινωνική διαστρωμάτωση με βάση τις εισοδηματικές-οικονομικές τάξεις. Οι λαϊκές τάξεις είναι συνεργαζόμενες οργανικά, ομάδες ανθρώπων με άλλες παραγωγικές ειδικές ικανότητες και δεξιότητες η καθεμιά. Ακριβώς όπως σ’ ένα ζωντανό οργανισμό. Τα διαφορετικά συστήματα συνεισφέρουν αρμονικά και σε πλήρη συνεργασία για την επιβίωσή τους. Κανόνας του λαϊκού κράτους, για τις σχέσεις των λαϊκών-οργανικών τάξεων, είναι η αλληλεγγύη. Οι ελάχιστοι άνθρωποι που έχουν διαρρήξει οριστικά την οργανική σχέση των καταβολών τους με τον λαό είναι τα μέλη της “πλουτοκρατικής ολιγαρχίας” με τον κοσμοπολιτισμό τους, και τα μέλη των καθοδηγητικών ομάδων της “μπολσεβίκικης κομματο-συνδικαλιστικής ολιγαρχίας” με το διεθνισμό τους. Οι ολιγαρχίες του χρήματος και της κομματικής τυραννίας είναι το ίδιο. Εχθροί του Έθνους και του Λαού».

 ·    Χρησιμοποιεί μια φρασεολογία αγανάκτησης («Όχι στο μνημόνιο της υποταγής», «Όχι στους πολιτικούς της διαφθοράς»).

 ·    Κατηγορεί το σημερινό αστικό πολιτικό σύστημα που παίρνει και εφαρμόζει αντιλαϊκά μέτρα επειδή είναι διεφθαρμένο. Φυσικά, παρά τις αντικαπιταλιστικές κορόνες του, δε στρέφεται εναντίον του κεφαλαίου. Μιλά για «κατοχή» από την τρόικα αλλά στηρίζει γενικά τους Έλληνες κεφαλαιοκράτες, τα μονοπώλια.

 ·    Φυσικά, το πόσο κοντά στον Έλληνα εργάτη είναι η ΧΑ φάνηκε από τη στάση της στην απεργία των χαλυβουργών. Στη «Χαλυβουργία» στο Βόλο καλούσε τους εργάτες να μην προχωρήσουν σε απεργία και να μην ενωθούν με τους συναδέλφους τους του Ασπρόπυργου, λέγοντας πως πρέπει να κάνουν ό,τι τους λέει το αφεντικό, δηλαδή 400-500 ευρώ μηνιάτικο, άθλιες συνθήκες εργασίας και να ζουν στην πείνα οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους. Τότε τρομοκρατούσαν τους εργάτες για να μην απεργήσουν. Το έχουν κάνει και με τους ναυτεργάτες, θα το κάνουν και στο μέλλον. 

 ·    Η κίνηση όμως αυτή ήρθε σε αντίθεση με τις αντιλήψεις των άμεσα πληττόμενων στρωμάτων που επηρεάζει, κυρίως των κατοίκων των περιοχών γύρω από το εργοστάσιο της χαλυβουργίας, οι οποίοι δεν είχαν καμιά διάθεση να υποστηρίξουν το βιομήχανο ενάντια στους απεργούς. Η ΧΑ έκανε τότε στροφή 180 μοιρών και τα στελέχη της επισκέφτηκαν τους απεργούς για να εκφράσουν την “υποστήριξή” τους.

 ·    Στο Πέραμα χτύπησαν τους Αιγύπτιους ψαράδες για λογαριασμό των ιχθυεμπόρων-μεσαζόντων ώστε να σπάσει η συλλογική σύμβαση εργασίας. Στη Ν. Μανωλάδα, οι χρυσαυγίτες μπράβοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους μεγαλέμπορους και τους βιομήχανους επεξεργασίας των προϊόντων. Καταστηματάρχες του κέντρου της Αθήνας προσλαμβάνουν σεκιουριτάδες-χρυσαυγίτες για να καθαρίζουν τους δρόμους μπροστά από τις βιτρίνες.

 ·    Παράλληλα, η Χρυσή Αυγή συναίνεσε στο ξεπούλημα της Αγροτικής Τράπεζας.

 ·    Στο μπλογκ των νεοναζί της Στερεάς Ελλάδας υπάρχει ανάρτηση με τίτλο «Γραφείο Εργασίας Ελλήνων: Το σκεπτικό μας...». Οι νεοναζί αποφάσισαν να φτιάξουν δικό τους… ΟΑΕΔ, δηλαδή δικό τους δουλεμπορικό γραφείο. Η ανάρτηση στο νεοναζιστικό μπλογκ ξεκινά ως εξής: «Στα πλαίσια του Γραφείου Ευρέσεως Εργασίας Ελλήνων της Τ.Ο. Εύβοιας-Βοιωτίας, επισκεπτόμαστε σχεδόν καθημερινά μεγάλες επιχειρήσεις των νομών μας, εξετάζοντας τη διαθεσιμότητα θέσεων, τις συνθήκες εργασίας, αλλά και την πορεία όσων εργαζομένων προσλήφθηκαν ήδη με τις ενέργειές μας». «Το μαρξιστικό ιδεολόγημα της "πάλης των τάξεων", που υιοθετήθηκε με ανακούφιση από την εξίσου υλιστική δεξιά, εφηύρε τον "ταξικό εχθρό"», συνεχίζει η εθνικοσοσιαλιστική διακήρυξη. Δεν υπάρχει, λοιπόν, πάλη των τάξεων ούτε βεβαίως ταξικός εχθρός. Και τι υπάρχει; «Εργαζόμενοι και εργοδότες, αντί να συνεργάζονται ως απαραίτητα μέλη του ίδιου επιχειρηματικού οργανισμού για την ευημερία του και -κατ' επέκτασιν- την ευημερία των ιδίων και του εθνικού συνόλου, έλαβαν θέσεις αντιπάλων». Εργάτες κι αφεντικά, λοιπόν, πρέπει να συνεργάζονται για το καλό της επιχείρησης που είναι και καλό δικό τους. Το αν ο εργάτης παίρνει 600 ευρώ το μήνα και ο καπιταλιστής 600.000 ευρώ δεν έχει καμιά σημασία. Ο καθένας παίρνει αυτό που του αξίζει.

 ·    «Η αρρωστημένη εκδοχή του συνδικαλισμού που επέβαλλε στο εργατικό τοπίο της χώρας επί τρεις δεκαετίες η αριστερά, με τη συνδρομή της πολιτικής της ενοχικής δεξιάς, πέτυχε τελικά τα εξής: Τη δημιουργία άεργων μισθωτών "εργατοπατέρων", τη μετατροπή υγιών επιχειρήσεων σε προβληματικές και συνεπακόλουθα το ξεπούλημα και κλείσιμό τους, τη μεταφορά ελληνικών επιχειρήσεων σε (πρώην κομμουνιστικές και εξαθλιωμένες) βαλκανικές χώρες, την αντικατάσταση των Ελλήνων εργαζομένων από τριτοκοσμικούς λαθρομετανάστες». Για όλα, λοιπόν, φταίει ο συνδικαλισμός ή αλλιώς οι εργατικές διεκδικήσεις. Ακόμα και για τη μεταφορά επιχειρήσεων στα Βαλκάνια. Αν οι Έλληνες εργάτες δέχονταν να έχουν μισθούς και εργασιακές σχέσεις Βουλγαρίας, καμιά επιχείρηση δε θα έφευγε. Το όραμα των νεοναζί είναι η «βαλκανοποίηση» μισθών και εργασιακών σχέσεων.

 ·    Προαναφέρθηκε ότι ο φασισμός δεν έχει σαφές οικονομικό πρόγραμμα (τουλάχιστον στις διακηρύξεις του) και ότι φυσικά λειτουργεί πάνω στο κουφάρι του καπιταλισμού. Η ΧΑ επαναλαμβάνει ακριβώς τις δηλώσεις και εκτιμήσεις της ΝΔ κυρίως, και του ΠΑΣΟΚ. Αυτό λέει πολλά και για τους τρεις.

 Μάλιστα, ξαναπερνούν από τις επιχειρήσεις, για να δουν «την πορεία» όσων οι ίδιοι διόρισαν, ως μεσάζοντες. Τα αφεντικά προσφέρουν θέσεις εργασίας στους νεοναζί κι αυτοί αναλαμβάνουν να τους εξασφαλίσουν εργάτες με «καθήκοντα» και χωρίς δικαιώματα, οι οποίοι θα χαρακτηρίζονται μόνο για την «εργατικότητά» τους, την οποία θα παρακολουθούν ανελλιπώς οι λεβέντες της ΧΑ.

 Κατά τα άλλα, είναι… αντιμνημονιακοί, αντισυστημικοί και πάνω από όλα υποστηρίζουν το συμφέρον του Έλληνα εργάτη. Ας εξηγήσουν στον Έλληνα εργάτη, λοιπόν, ότι αυτό θεωρούν ως συμφέρον του.

 Η ΧΑ δεν είναι μία υπερταξική ή διαταξική ή πολύ περισσότερο μια οργάνωση που θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα των λαϊκών στρωμάτων. Τα ιδιαιτέρως υψηλά ποσοστά μεταξύ των εργοδοτών/επιχειρηματιών και των σωμάτων καταστολής δείχνουν ξεκάθαρα ποια ταξικά συμφέροντα εκφράζονται μέσα από την πολιτική και τη δράση της. Από αυτή την άποψη, στα πλαίσια της ταξικής πάλης, η ΧΑ είναι μία οργάνωση αναπαραγωγής και επιβολής των συμφερόντων της αστικής τάξης και των αφεντικών.

 Όμως η ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων παρακάτω δείχνει ότι είναι μία οργάνωση η οποία μπορεί να συσπειρώνει και εργατικά στρώματα.

 

ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΙΚΡΟΑΣΤΟΥΣ

 Οι ψηφοφόροι της ΧΑ προέρχονται: κατά 23,3% από το ΠΑΣΟΚ (περισσότεροι από 100.000)· κατά 33,9% από την ΝΔ (περισσότεροι από 150.000)· κατά 12,3% από το ΛΑΟΣ (περισσότεροι από 45.000)· κατά 9,6% από άλλα κόμματα (περισσότεροι από 40.000)· 20,9% είναι νέοι ψηφοφόροι (περισσότεροι από 90.000).

 Πιο αναλυτικά, στις εκλογές της 17ης Ιουνίου ψήφισε ΧΑ το 8,1% των ψηφοφόρων ηλικίας 18-24 ετών· το 9,9% στις ηλικίες 25-34 ετών· το 11,9% στις ηλικίες 35-44 ετών· το 6,7% στις ηλικίες 45-54 ετών· το 3,8% στις ηλικίες 55-64 ετών και 2,5% στις ηλικίες άνω των 65.

 Το 8,5% των ανδρών και το 5,1% των γυναικών.  

 Επίσης ΧΑ ψήφισε: το 20,3% των εργοδοτών/επιχειρηματιών· το 7,5% των αυτοαπασχολούμενων αγροτών, κτηνοτρόφων, ψαράδων· το 8,7% των ελεύθερων επαγγελματιών (επιστημόνων)· το 9,1% των βιοτεχνών, μικρών επαγγελματιών· το 4,7% των μισθωτών ΔΤ· το 2,3% των μεσαίων στελεχών ΔΤ· το 10,6% των μισθωτών ΙΤ· το 12,6% των μεσαίων στελεχών ΙΤ/πωλητών· το 11,1% των ειδικευμένων εργατών· το 24,5% των ανειδίκευτων εργατών/ελαστικά απασχολούμενων· το 12,2% των ανέργων· το 11,5% των ανέργων που έχασαν την εργασία τους· το 3,6% των νοικοκυρών· το 1,7% των συνταξιούχων ΔΤ· το 2,8% των συνταξιούχων ΙΤ· το 3,6% των μαθητών/φοιτητών/στρατιωτών.

 Τέλος, ΧΑ ψήφισε:

 ·    Ένας στους δύο αστυνομικούς.

 ·    Ένα μεγάλο τμήμα μεσαίας και μικρής αστικής τάξης εργοδότες/επιχειρηματίες), για το οποίο η ΧΑ ήταν η δεύτερη μετά τη ΝΔ επιλογή. Πρόκειται κυρίως για εκείνο το τμήμα της αστικής τάξης στα αστικά κέντρα και την ύπαιθρο, το οποίο εκμεταλλεύεται την εργασία των μεταναστών, αλλά και Ελλήνων, με ελαστικές σχέσεις εργασίας ή ανασφάλιστη εργασία. Η ΧΑ θα εξασφαλίσει τη συνέχιση της εκμετάλλευσης αυτών των κομματιών από τα αφεντικά, ιδιαίτερα των μεταναστών, ώστε να μη μειωθεί το ποσοστό κέρδους τους. Γιατί εάν ο μετανάστης αποκτήσει δικαιώματα, τότε θα πρέπει να πληρώνεται περισσότερο, θα πρέπει να είναι ασφαλισμένος κ.λπ. κι αυτό σημαίνει κόστος για τον εργοδότη.

 ·    Επίσης ένα σχετικά μεγάλο τμήμα βιοτεχνών και ελεύθερων επαγγελματιών (παραδοσιακή μικροαστική τάξη) ψήφισε ΧΑ. Όπως επίσης και ένα σημαντικό τμήμα των χαμηλών στρωμάτων της παραδοσιακής μικροαστικής τάξης της υπαίθρου: αγρότες, κτηνοτρόφοι, ψαράδες.

 Ισχύει και σ’ αυτήν την περίπτωση η παραπάνω παρατήρηση.

 Ταυτόχρονα όμως αυτά τα μικροαστικά στρώματα πλήττονται με ιδιαίτερη σφοδρότητα από την οικονομική κρίση και τμήματά τους έχουν προλεταριοποιηθεί.

 Ένα κομμάτι της νεολαίας τους στηρίζει «για να ρίχνουν και μερικές σφαλιάρες στους κλέφτες πολιτικούς». Άλλωστε, η σημερινή νεολαία αντιλαμβάνεται ως κατεστημένο τη γενιά της μεταπολίτευσης, «τη γενιά του Πολυτεχνείου» όπως συνηθίζεται να λέγεται. Η ΧΑ αποτελεί γι' αυτό μια υπόσχεση βίαιης σύγκρουσης με ό,τι συμβολίζει αυτό το κατεστημένο.

 Το 24,5% των ανειδίκευτων εργατών/ελαστικά απασχολούμενων που τους στήριξε είναι οι εν δυνάμει άνεργοι, αυτοί «που θα τους πάρουν τη δουλειά οι μετανάστες». Από την άλλη, λόγω της ανεπάρκειας της αριστεράς έχουν πειστεί από τη αντι-πλουτοκρατική δημαγωγία της ΧΑ.

 

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

 Η ακραία εθνικιστική ιδεολογία της «Χρυσής Αυγής» προτάσσει το έθνος ως «ανώτερη πνευματική εκδήλωση» της φυλής και το κράτος ως στοιχείο που σταθεροποιεί και αναπτύσσει το έθνος.

 Προβάλλει το ελληνικό έθνος ως υπεράνω όλων - χαρακτηριστικό το: «Πάνω απ' όλα για μας είναι το Ελληνικό Αίμα». Εξ ου και το σύνθημά τους «Αίμα - τιμή - Χρυσή Αυγή».
Αναζητάει ένα φυλετικό εχθρό, καταρχάς στο εσωτερικό της χώρας, που ενοχοποιείται για μια σειρά άμεσα προβλήματα των λαϊκών στρωμάτων (στη ναζιστική Γερμανία ήταν οι Εβραίοι, στη σημερινή Ελλάδα οι σκουρόχρωμοι και μαύροι μετανάστες). Αναφωνώντας «είμαστε ρατσιστές, ναι είμαστε ρατσιστές», ο Ν. Μιχαλολιάκος στη συγκέντρωση στη Θεσσαλονίκη προειδοποίησε για το τι επιφυλάσσουν στους μετανάστες που ζουν και εργάζονται στη χώρα μας, δείχνοντας τα δόντια τους συνολικά στο λαό και στο εργατικό κίνημα.

 

ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

 Στην Ελλάδα, η αριστερά στο σύνολό της δεν μπορούσε να φανταστεί πώς είναι δυνατόν οι απόγονοι των ναζί να αποκτήσουν δύναμη σε μια χώρα που πέρασε τόσα δεινά από αυτούς κ.λπ. Δεν αντιληφθήκαμε ότι οι νέοι σ’ αυτήν τη χώρα δεν έχουν ιστορική μνήμη. Να σημειώσουμε ότι αυτό προφανώς και ισχύει σε όλα τα καπιταλιστικά κράτη. Για παράδειγμα, σε έρευνα που έγινε στη Γερμανία, η πλειοψηφία των νέων 15-18 ετών δεν αντιλαμβάνεται τις διαφορές ανάμεσα στη δημοκρατία και το ναζισμό.

 Σύμφωνα με τον Δημητρώφ: «Ο φασισμός νίκησε ακόμη γιατί κατάφερε να εισχωρήσει στις γραμμές της νεολαίας. Η νέα γενιά δεν είχε δοκιμάσει τη φρίκη του πολέμου. Νιώθει πάνω στις πλάτες της όλο το βάρος της οικονομικής κρίσης, της ανεργίας και της κατάπτωσης της αστικής δημοκρατίας. Οι νέοι που δεν έβλεπαν καμιά ελπίδα για το μέλλον θεωρούσαν δελεαστικό το μέλλον στην περίπτωση που νικούσε ο φασισμός». Οι σημερινές γενιές δεν έχουν ζήσει ούτε πόλεμο, ούτε χούντα και πάνω από όλα δεν έχουν ιστορική μνήμη²⁰.

 «Η Γερμανία δεν είναι Ιταλία. Ο φασισμός δεν μπορεί να κερδίσει στη Γερμανία γιατί είναι χώρα βιομηχανικά και πολιτιστικά ανεπτυγμένη και με ένα εργατικό κίνημα που έχει παράδοση 40 χρόνων»²¹. Αυτή ήταν η εκτίμηση πολλών συντρόφων της εποχής εκείνης. Το ίδιο πιστεύαμε κι εδώ, ότι η Ελλάδα, επειδή παραδοσιακά είναι χώρα κινημάτων, θα μείνει απρόσβλητη από το φασισμό.

 Παράλληλα, δεν αντιλαμβανόμαστε αυτό που αναφέρθηκε, ότι δηλαδή οι ναζί δεν πολιτεύονται ως ναζί. Αυτή η πλευρά τους προβάλλεται όταν πλέον έχουν πάρει την εξουσία.

 Θεωρούσαμε ότι η κρίση θα φέρει αναγκαστικά την εξέγερση και η πάλη μας επικεντρωνόταν στο να μην επικρατήσουν τα ρεφορμιστικά στοιχεία. Αυτό ήταν ολοφάνερο στην πλατεία Συντάγματος με τους «αγανακτισμένους». Δε μας πέρασε από το μυαλό ότι η κρίση μπορεί να φέρει και τον εκφασισμό. Στην ίδια αυτή πλατεία δε δώσαμε την πρέπουσα σημασία της στο «πάνω μέρος της». Μπορεί «στο κάτω» να κυνηγήθηκαν οι φασίστες, αλλά η φιέστα με τους τριακόσιους του Λεωνίδα και τους απολίτικους που χαίρονταν να κουνάνε τις σημαιούλες τους έδειξε ότι η αγανάκτηση δεν οδηγεί τον κόσμο απαραίτητα προς τα αριστερά.

 Παραβλέψαμε ότι μπορεί να υπήρχε μια σχετική ιδεολογική κυριαρχία της αριστεράς με την έννοια ότι δεν έβγαινε κάποιος εύκολα να μιλήσει υπέρ της χούντας, ή πριν από κάποια χρόνια όταν η Χρυσή Αυγή ήθελε να κάνει το φεστιβάλ του μίσους στο Μελιγαλά και τελικά κανένας δήμαρχος σε καμιά περιοχή δεν τους έδωσε χώρους, αλλά ότι επικίνδυνα δεξιά στοιχεία υπήρχαν στην κοινωνία, απλά ενσωματώθηκαν και εκπροσωπήθηκαν κοινοβουλευτικά κυρίως από τη ΝΔ.

 Προβάλλεται ως μοναδικό αίτιο το μεταναστευτικό. Αυτές οι ερμηνείες του ρατσισμού της ΧΑ, χωρίς να είναι λανθασμένες, δεν αρκούν για να εξηγήσουν γιατί η ΧΑ αναπτύσσεται υπερπροβάλλοντας το ζήτημα του ρατσισμού σε περιοχές όπου υπάρχουν λίγοι μετανάστες, ή σε τοπικές κοινωνίες όπου οι μετανάστες είναι ενσωματωμένοι ομαλά.  

 Επίσης, δεν εξηγεί γιατί σε πάρα πολλές περιοχές με πολλούς μετανάστες («περάσματα» μεταναστών προς την Ελλάδα ή προς την Ευρώπη, π.χ. Έβρος, Θεσπρωτία, Αχαΐα, Κρήτη, νησιά του Ανατολικού Αιγαίου) τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής ήταν μάλλον από τα χαμηλότερα που πήρε.

 _{²⁰.Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, Φασισμός, σελ 35.}

 _{²¹ Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, Φασισμός, σελ 35.}

 

Άμεση σχέση με τους πιο γνήσιους εκπροσώπους του αστικού μπλοκ και του καπιταλισμού

 Στο βιβλίο Γκρεμίζοντας το μύθο της Χρυσής Αυγής, ο Χάρης Κουσουμβρής²², αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της οργάνωσης, εμπλέκει τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Στις ευρωεκλογές του 1999, που η Χρυσή Αυγή συνεργάστηκε με την Πρώτη Γραμμή του Πλεύρη, γράφει πως ο Νίκος Μιχαλολιάκος για τη χρηματοδότηση «εμμέσως μας έδωσε να καταλάβουμε πως αρπαχτές γινόντουσαν απ’ όλους τους κομματικούς χώρους καταπώς συνέφερε τα δύο μεγάλα κόμματα, δηλαδή ΠΑΣΟΚ και ΝΔ».

 «Σύμφωνα με τα όσα μας έλεγε ο ίδιος, μια τέτοια χρηματοδότηση θα εξυπηρετούσε την ιερότητα του αγώνα μας. Τελικά αναλωνόμασταν σε μια μεγάλη στημένη βρωμιά», αναφέρει και προσθέτει: «Ήμουν μάρτυρας, όχι μόνο εγώ αλλά και πολλοί άλλοι, όταν ο ίδιος ο αρχηγός (Μιχαλολιάκος) μας είχε στείλει να συνοδεύσουμε σε εκδήλωση της ΟΝΝΕΔ Βύρωνος τον Κ. Πλεύρη, όπου τον είχε καλεσμένο ο βουλευτής της ΝΔ, Χάρης Τομπούλογλου».

 Σημειώνεται πως ο Χάρης Κουσουμβρής σε παλαιότερη συνέντευξή του στον Ταχυδρόμο όταν ρωτήθηκε «πώς συντηρείται οικονομικά η οργάνωση», απάντησε: «Ως ταμίας της Χρυσής Αυγής, είχα τη δυνατότητα να γνωρίζω ότι στο ταμείο δεν είχαμε ποτέ περισσότερα από 300-400 ευρώ. Με τα χρήματα αυτά δεν συντηρείται μια οργάνωση».

 «Τότε ποιος την ενίσχυε;» συνέχισε ο δημοσιογράφος. «Το ποιος δεν το ξέρω με σιγουριά. Ξέρω όμως ότι το προεκλογικό μας υλικό για τις ευρωεκλογές είχε έρθει με δελτίο αποστολής από τα γραφεία μεγάλου κόμματος. Στη Χρυσή Αυγή μας εκμεταλλεύτηκαν. Υπάρχουμε για να εξυπηρετούμε σκοπιμότητες».

 _{²² Από αναδημοσίευση αποσπασμάτων του βιβλίου Γκρεμίζοντας το μύθο της Χρυσής Αυγής του Χάρη Κουσουμβρή στο sitetvxs.}

 Η μη αναγνώριση της εργατικής τάξης ως αυτοτελούς κοινωνικού υποκειμένου και ο συνεπαγόμενος αντικομμουνισμός ως συστατικό στοιχείο της ιδεολογίας. Σημαία τους είναι η αντικομμουνιστική προπαγάνδα.
Δυνάμεις όπως η Χρυσή Αυγή εκκολάφθηκαν όλο το προηγούμενο διάστημα στο έδαφος του αντικομμουνισμού, της συκοφαντίας των ταξικών αγώνων της εργατικής τάξης, στο έδαφος της ταύτισης ναζισμού-κομμουνισμού που προωθούν τα αστικά πολιτικά κόμματα ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΛΑ.Ο.Σ. διάφορα αστικά κέντρα, τα ΜΜΕ, τα αντικομμουνιστικά μνημόνια της ΕΕ. 

 Φυσικά, σημαντικό ρόλο έπαιξε και το ότι οι δημοσιογραφίσκοι του αστικού μπλοκ, όταν ο κόσμος άρχισε να αντιδρά αυθόρμητα ή οργανωμένα γιουχάροντας τους πολιτικούς, άρχισε να μιλά για τη θεωρία των δύο άκρων, ότι δηλαδή η αριστερά και ο φασισμός ταυτίζονται. Βέβαια, ακολούθησε υπερπροβολή του ενός άκρου και όχι του «άλλου».

 Και βέβαια ενθάρρυνση πήραν οι νεοναζί της Χρυσής Αυγής από τις ρατσιστικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, αντιγράφοντας την ΝΔ, τον Σαρκοζί και τον Κάμερον, έφτασε να στηρίζει τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τις μαζικές απελάσεις, την αποστολή της FRONTEX στα σύνορα με χιλιάδες δολοφονίες μεταναστών. Η στήριξη των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ είχε τη συνέχισή της στον πόλεμο ενάντια στους φτωχούς μέσα στην Ευρώπη, με τις ρατσιστικές πολιτικές της Ευρώπης-φρούριο, του περιορισμού του δικαιώματος στο άσυλο, της εκστρατείας ισλαμοφοβίας και στοχοποίησης των Αράβων, Ασιατών και Αφρικανών μεταναστών ως τρομοκρατών. Στην περίοδο της κρίσης οι μετανάστες άρχισαν να «μη χωράνε».

 Όπως τονίζει και ο Δημητρώφ «οι αστικές κυβερνήσεις παίρνουν μια σειρά από αντιδραστικά μέτρα, που προετοιμάζουν και βοηθούν άμεσα τον ερχομό του φασισμού στην εξουσία»²³.

_{²³ Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, Φασισμός, σελ 24.}

 

 ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟΣ, ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ

 Παράλληλα, μία μεγάλη νίκη του καπιταλισμού είναι ότι ακόμα και στην Ελλάδα, όπου έχουν γίνει αξιοσημείωτα κινήματα, επικρατεί ο ατομικισμός και η ατομική λύση. Ακόμα και κόσμος που θεωρεί ακραία τη Χρυσή Αυγή, όταν έχει πρόβλημα, «τη φωνάζει για να του το λύσει». Δεν τον ενδιαφέρει αν με αυτόν τον τρόπο, ακόμα και αν δεν την ψηφίσει στις επόμενες εκλογές, της δίνει τεράστια δύναμη. Μάλιστα, υπάρχουν ψηφοφόροι της που ξεκάθαρα λένε «Δε μας νοιάζει αν είναι με τον Χίτλερ, μας νοιάζει να μας λύσουν το πρόβλημα».

 

Άμεση σχέση με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς και τη δικαστική εξουσία

 Οι εικόνες συνεργασίας μελών της Χρυσής Αυγής με τις αστυνομικές δυνάμεις είναι αρκετά γνώριμες. Ο Χάρης Κουσουμβρής στο βιβλίο του επισημαίνει ότι αυτό γινόταν κατ’ εντολή του «αρχηγού». (Σημειώνεται ότι ο Χάρης Κουσουμβρής τις περισσότερες φορές αναφέρεται στον Νίκο Μιχαλολιάκο με τον όρο «αρχηγός»).

 Μία από τις φορές όπου αστυνομία και μέλη της Χρυσής Αυγής συνεργάστηκαν ήταν το 1995, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στο πλαίσιο της επετείου της 17ης Νοέμβρη, όπου σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια. Μέλη της Χρυσής Αυγής συνέδραμαν τα ΜΑΤ ώστε να διαλυθεί η κατάληψη του Πολυτεχνείου. Αυτό το περιστατικό εξιστορεί και ο Χάρης Κουσουμβρής. Ειδικότερα αναφέρει ότι τους δόθηκε εντολή από την «ηγεσία» να πάνε «μεμονωμένα» ως «αγανακτισμένοι πολίτες» να ενισχύσουν την προσπάθεια της αστυνομίας. Υπενθυμίζεται ότι το 1995 οι αστυνομικές δυνάμεις είχαν εισβάλει μέσα στο Πολυτεχνείο, σπάζοντας το άσυλο, ενώ υπήρξαν και πολλές περιπτώσεις άγριου ξυλοδαρμού διαδηλωτών.

 Όπως αναφέρει ο ίδιος, από το 1998 και μετά έρχονται στο προσκήνιο «προδοσίες, χαφιεδιλίκια, κλίκες διεκδίκησης αξιωμάτων». Ο Χάρης Κουσουμβρής ήταν ένας εκ των κατηγορουμένων στην «υπόθεση Περίανδρου». Όπως αναφέρει στο βιβλίο του, παρά τις «υποσχέσεις» του τότε υπουργού Δημόσιας Τάξης Γ. Ρωμαίου προς το κοινό, «ποτέ δεν εξεδόθη ένταλμα έρευνας για την οικία οποιουδήποτε».

 Αναφέρεται επίσης και στους Ηλία Παναγιώταρο (βουλευτή σήμερα της Χρυσής Αυγής) και Δημήτρη Ζαφειρόπουλο (εκδότης της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος) επισημαίνοντας τα «καρφώματα», τις δολοπλοκίες και τις σχέσεις τους με την Ασφάλεια. Εξάλλου, όπως αναφέρει, «ο Παναγιώταρος είναι προμηθευτής ενδύσεως των Σωμάτων Ασφαλείας».

 Στις 20 Απριλίου του 2000 στο ξενοδοχείο Ιντερκοντινένταλ πραγματοποιείται συνέδριο επιχειρηματιών της Ελλάδας και της Τουρκίας στο πλαίσιο της «χρονιάς της ελληνοτουρκικής φιλίας». Μέλη της Χρυσής Αυγής συγκεντρώνονται έξω από το ξενοδοχείο και καίνε μια τουρκική σημαία. Μετά από λίγη ώρα οι Χρυσαυγίτες αποχωρούν. Την επομένη ο Κουσουμβρής ενημερώνεται από τον«αρχηγό» ότι οι Παναγιώταρος και Ζαφειρόπουλος έχουν συλληφθεί.

 Ο ίδιος επικοινωνεί με τον Ζαφειρόπουλο, ο οποίος του λέει ότι δεν έχει συλληφθεί, όμως λίγη ώρα αργότερα η «προφητεία» του «αρχηγού» επιβεβαιώνεται και οι Παναγιώταρος και Ζαφειρόπουλος συλλαμβάνονται με την κατηγορία της «πρόκλησης συμμάχου χώρας και εξευτελισμού του εθνικού της συμβόλου». Ο Κουσουμβρής υπογραμμίζει ότι αν και οι Ζαφειρόπουλος και Παναγιώταρος είχαν συλληφθεί ωστόσο είχε κανονικά επικοινωνία μαζί τους καθώς είχαν ακόμα τα κινητά πάνω τους. Και συνεχίζει: «Το ίδιο απόγευμα, αφού οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα στα δικαστήρια της σχολής Ευελπίδων, αφέθησαν ελεύθεροι. Το πώς αφέθησαν ελεύθεροι χωρίς δίκη, μιας και συνελήφθησαν μέσα στα πλαίσια του αυτοφώρου, είναι άξιο απορίας. Τότε μας είπαν πως ο εισαγγελέας δεν τους απάγγειλε κατηγορίες. Απορίας άξιον είναι επίσης πως κλητευθήκαμε για κατάθεση στις 5 Οκτωβρίου του 2000, έξι μήνες μετά το συμβάν, αφού ο εισαγγελέας δεν άσκησε ποινική δίωξη. Όλα αυτά είναι εύλογα ερωτήματα την στιγμή που τρία χρόνια μετά κλητευθήκαμε να δικαστούμε γι’ αυτήν την υπόθεση»

 Λίγο παρακάτω γράφει: «Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους παρουσιαστήκαμε στα δικαστήρια της σχολής Ευελπίδων για την εκδίκαση της υποθέσεως που προανέφερα» (υπόθεση Περίανδρου) [...] «Εκεί στους χώρους των δικαστηρίων εξεπλάγην όταν μπροστά στα μάτια μας ο Ζαφειρόπουλος με τον Παναγιώταρο είχαν μια λίαν εγκάρδια συνομιλία με τον προϊστάμενο της προστασίας του πολιτεύματος (βασικό κατήγορό μας στην υπόθεση Ιντερκοντινένταλ). Τόσο πολιτισμένος διάλογος, τόσο εγκάρδια μειδιάματα; Τελικά κάποιοι έδιναν και κάποιοι έπαιρναν πολύ περισσότερα απ’ ό,τι θα μπορούσαμε να φανταστούμε!»

 
 Άμεση σχέση με τον υπόκοσμο

 Πέραν του ότι κατάφερε να δώσει ταυτότητα σε λούμπεν στοιχεία, η σχέση της ΧΑ με τον ήδη υπόκοσμο είναι δεδομένη. Επίκεντρο της δράσης της οργάνωσης στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα ήταν το καφέ-μπαρ Πύλες απέναντι από την είσοδο του ναού, μέχρι που ο ιδιοκτήτης του Χρήστος Ρήγας (υποψήφιος περιφερειάρχης της Χρυσής Αυγής στη Δυτική Ελλάδα το 2010) συνελήφθη για διπλή δολοφονία με πληρωμένο συμβόλαιο!

 ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΚΑΙ ΝΑΖΙΣΜΟΣ

 Πέρα από φωτογραφίες με τη σβάστικα και όλα τα συναφή σύμβολα και χαιρετισμούς, πέρα από παλαιότερα άρθρα που εξυμνούν τον Χίτλερ και μιλούν για τους αγώνες που δε δικαιώθηκαν παρότι αποποιούνται τον ναζισμό, χαρακτηριστικό είναι το άρθρο-ύμνος στον Αδόλφο Χίτλερ που έγραψε πέρυσι ο βουλευτής και εκπρόσωπος της Χρυσής Αυγής, Ηλίας Κασιδιάρης. Στο άρθρο, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα των Χρυσαυγιτών στις 20 Απριλίου του 2011, ο Κασιδιάρης χαρακτηρίζει τον Χίτλερ «μέγα κοινωνικό αναμορφωτή» και «στρατηγική ιδιοφυία». Ο βουλευτής της Χρυσής Αυγής αναρωτιέται στο άρθρο του πώς θα ήταν η Ευρώπη εάν είχε επικρατήσει ο Χίτλερ στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Δυστυχώς, κατ' αυτόν, με την ήττα των ναζιστών σταμάτησε η «αναγεννητική πορεία του Εθνικοσοσιαλισμού».

 

ΜΕΡΟΣ 4^Ο

 ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΧΑ

 Ο ΣΥΡΙΖΑ ασχολείται κυρίως με το πώς θα γίνει κυβέρνηση, ώστε μέσα στα πλαίσια της αστικής δημοκρατίας να ενεργοποιήσει εκείνους τους θεσμούς που θα βάλουν φραγμό στη δράση και στην ανάπτυξη της ΧΑ.

 Για το ΚΚΕ η απάντηση στο φασισμό θα είναι η ανάπτυξη ενός ισχυρού εργατικού κινήματος, το οποίο φυσικά για να είναι «ισχυρό» και «εργατικό», θα κάνει ό,τι του λέει το ΠΑΜΕ. Μέχρι τότε, όπως έχει υπαινιχθεί η ηγεσία του ΚΚΕ, το κόμμα θα προστατέψει με όποιον τρόπο χρειαστεί τα μέλη του από τις επιθέσεις των φασιστών. Παρότι μέλη του κατά καιρούς έχουν γράψει ενδιαφέρουσες αναλύσεις για την εμφάνιση του προβλήματος, δυστυχώς δε συμμετέχουν σε καμία αντιφασιστική δράση.

 Οι αναρχικοί στηρίζονταν στις στρατιωτικού τύπου επιθέσεις εναντίον ομάδων φασιστών. Η στρατολόγηση δεκάδων μελών στις τάξεις της ΧΑ και η νομιμοποίηση τους στην κοινή γνώμη –ας μην ξεχνάμε ότι είναι τρίτο κόμμα στις δημοσκοπήσεις - έχει δημιουργήσει πρόβλημα στην τακτική τους. Μία τάση που αρχίζει να επικρατεί σ’ αυτόν τον χώρο, βλέπει τη σύγκρουση με το φασισμό ως μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ των «σκληρών» κομματιών και των δύο πλευρών. Μέχρι τότε, το βάρος θα πρέπει να πέσει στην υπεράσπιση στεκιών και καταλήψεων, τα οποία θα δεχτούν επίθεση από τους φασίστες.

 Η ριζοσπαστική αριστερά από τη μια εστιάζει μόνο στο κομμάτι του ρατσισμού και του μεταναστευτικού, χωρίς να αναδεικνύει το συνολικό ρόλο που παίζει ο φασισμός για το εργατικό κίνημα. Ακόμα και σ’ αυτήν την περίπτωση, η μόνη λύση που προτείνει -«νομιμοποίηση όλων των μεταναστών» κ.λπ.- δεν πείθει κανέναν χωρίς μια βαθύτερη ανάλυση. Από την άλλη, υπάρχει μια γενική επίκληση στον αντικαπιταλιστικό αγώνα που θα συντρίψει το φασισμό χωρίς συγκεκριμένα βήματα και στρατηγική για το πώς αντιμετωπίζουμε πολιτικά, σε επίπεδο δρόμου, σε επίπεδο γειτονιάς τη Χρυσή Αυγή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να κερδίζει έδαφος η Χρυσή Αυγή κι εμείς να προβαίνουμε σε αποσπασματικές κινήσεις όπως διοργάνωση αντιρατσιστικών ή αντιφασιστικών πορειών και φεστιβάλ που όμως ούτε τη σωστή γραμμή βγάζουν και, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει σωστή εκτίμηση της κατάστασης και ωριμότητα, δεν παίρνουμε ούτε τα κατάλληλα μέτρα αυτοπροστασίας τις περισσότερες φορές.

 Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΑΣ

 Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι τα ενιαία αντιφασιστικά μέτωπα αποτελούν απαραίτητο στοιχείο της στρατηγικής με την οποία αντιμετωπίζεται ο φασισμός, και μάλιστα ότι χρειάζεται ακόμη ευρύτερη μαζική κινητοποίηση ενάντια στη μαζική κινητοποίηση που επιδιώκουν οι ναζί, των απόκληρων, αλλά σε αντιδραστική βάση.

 ·    Απαιτείται λοιπόν πρώτα πρώτα οι ήδη οργανωμένες αντιφασιστικές δυνάμεις να συνεννοηθούν χωρίς χρονοτριβή για συντονισμό της δράσης σε τοπικό όσο και κεντρικό επίπεδο. Προφανώς υπάρχουν διαφορές απόψεων ή και στρατηγικής, αλλά πιο σημαντικά είναι τα πάμπολλα σημεία επαφής, και η κοινή ανάγκη είναι πλέον επιτακτική. Είναι απαραίτητο σε όλα τα μέρη οι δυνάμεις του αντιφασισμού να συνεργαστούν στο πλαίσιο των τοπικών κινήσεων, και να μη μένουν διάσπαρτες.

 «Είναι απαραίτητο να αποκατασταθεί η ενότητα δράσης όλων των τμημάτων της εργατικής τάξης, ανεξάρτητα από το αν ανήκουν στο ένα ή στο άλλο κόμμα, σ’ αυτήν ή την άλλη οργάνωση, αρκεί η ενότητα δράσης να στρέφεται ενάντια στο φασισμό και  άρα ενάντια στην επίθεση του κεφαλαίου. Πρώτον, αυτό σημαίνει κοινό αγώνα για πραγματική μεταφορά των συνεπειών της κρίσης στις πλάτες των καπιταλιστών. Δεύτερον, αυτό σημαίνει κοινό αγώνα ενάντια σε όλες τις μορφές φασιστικής επίθεσης για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και των αστικοδημοκρατικών ελευθεριών των εργαζόμενων»²⁴.

 Ο πρώτος πυλώνας είναι η αντίκρουση της συνθηματολογίας των φασιστών· η μάχη για το νου και την καρδιά του λαού, ο οποίος σε καιρούς κρίσης αποξενώνεται από το σύστημα, αλλά δεν στρέφεται αυτόματα στην αριστερά²⁵.

 Ο λόγος μας πρέπει να είναι απλός και κατανοητός («Θα φάμε όλοι ψωμί με μείωση των μισθών των εργαζομένων, με μοίρασμα της φτώχειας, ή με ανακατανομή του κοινωνικού πλούτου και χτύπημα του κεφαλαίου;

 Θα παλέψουμε ενάντια στη φτώχεια ή στους φτωχούς; Ενάντια στην κατάρα της αναγκαστικής οικονομικής μετανάστευσης ή στους μετανάστες; Θα νιώσουμε κι εμείς πως έχουμε ‘’εθνική υπόσταση’’ πατώντας στο λαιμό τους ακόμη πιο αδύνατους (όπως στα reality shows) ή θα αγωνιστούμε ενάντια στην κοινωνική και οικονομική ερήμωση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης και της ΕΕ; Θα παλέψουμε ενάντια στην πολιτική της προάσπισης των καπιταλιστικών κερδών της ατομικής ιδιοκτησίας ή υπέρ του κοινωνικού οφέλους από μια γενικευμένη κοινοκτημοσύνη του κοινωνικού παραγόμενου πλούτου και των δημόσιων αγαθών ή θα αναθεματίζουμε απλά τους ‘’πολιτικούς’’ συλλήβδην;

 Θα αναζητήσουμε ένα συνδυασμό θεσμών άμεσης και έμμεσης δημοκρατίας στους χώρους εργασίας, κατοικίας και παραγωγής πολιτισμού, υπερβαίνοντας τον τυπικό χαρακτήρα και την ανάθεση της αστικής δημοκρατίας ή θα καταργήσουμε κάθε δημοκρατική κατάχτηση στο πλαίσιό της οδεύοντας προς ένα νέο φασιστικό ολοκληρωτισμό εθνικού χαρακτήρα ή ‘’ευρωπαϊκής’’ βοναπαρτιστικής μορφής με καπέλο την τραπεζική και νομισματική ένωση;» ²⁶

 Πολλές φορές η ανάγκη ανάπτυξης μαζικού αγώνα ενάντια στο φασισμό, αντικαθίσταται από μία στείρα θεωρητικολογία για το χαρακτήρα του φασισμού. Πρέπει, λοιπόν, να βαθύνουμε την ανάλυσή μας, αλλά και να την εκλαϊκεύσουμε, ώστε να ξεμπροστιάσουμε τη χρυσή Αυγή και παράλληλα να δώσουμε λύσεις και σε πρακτικά προβλήματα στο βαθμό του εφικτού. Αν η ανάλυση παραμείνει σε ακαδημαϊκό επίπεδο, τότε έχουμε χάσει τον αγώνα.

 ·    Ο δεύτερος πυλώνας είναι η μαζική κινητοποίηση: στη μάχη ενάντια στη Χρυσή Αυγή πρέπει να κινητοποιηθούν όλοι οι διαθέσιμοι μαζικοί φορείς, από τα συνδικάτα και την τοπική αυτοδιοίκηση ως τους επιστημονικούς συλλόγους και τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων.

 ·    Και ο τρίτος απαραίτητος πυλώνας είναι ο έλεγχος των δρόμων²⁷. Δεν υπάρχει ούτε ένα ιστορικό παράδειγμα στο οποίο να νίκησε η αριστερά τον φασισμό δίχως να οργανωθεί για να κατακτήσει, ενάντια σε φασίστες και δυνάμεις καταστολής, το δημόσιο χώρο. Οι ναζί πρέπει να διωχτούν από τους δρόμους, κι αυτό δεν γίνεται με προσευχές, αλλά με μάχιμη οργάνωση. «Αλλά όλα αυτά δεν αρκούν, χρειάζεται οπωσδήποτε και η δημιουργία αντιφασιστικών ομάδων βάσης, οι οποίες θα ματαιώσουν το σχέδιο των μαχαιροβγαλτών να κερδίσουν το δρόμο. Και τέτοιες ομάδες δεν μπορούν να δημιουργηθούν παρά μόνο με τη συνεργασία όλων των τάσεων που δραστηριοποιούνται στον αντιφασιστικό αγώνα. Ο δρόμος θέλει συντονισμένη δράση, όχι ιδεολογική καθαρότητα.Αν θέλουμε να βαδίσουμε ενάντια στο φασισμό, πρέπει να κινηθούμε πιο αποφασιστικά προς τους εργαζόμενους, τους ανέργους, τους νέους, τους φτωχούς. Να δοκιμάσουμε σε κάθε υποβαθμισμένη γειτονιά του Δήμου Αθήνας να φτιάξουμε εμείς Επιτροπή Κατοίκων ή Λαϊκή Συνέλευση ενάντια στην υποβάθμιση και την ερήμωση, οργανώνοντας τη διεκδίκηση ενάντια στις πολιτικές του ΥΠΕΚΑ και του Δήμου. Απαιτώντας ζωή και πολιτισμό στις γειτονιές ενάντια στην επιχειρηματοποίηση και τη διάλυση των κοινωνικών πολιτικών στέγασης, υγείας, παιδείας. Και ας έρθουν σε αυτές τις δράσεις ακόμη και άνθρωποι που ψήφισαν ή περιστασιακά ακολούθησαν τους φασίστες».

 «Να πάμε στις γειτονιές του Πειραιά και να πρωταγωνιστήσουμε σε στήσιμο Επιτροπής Ανέργων, που να οργανώσει και την αλληλεγγύη και τη διεκδίκηση των ανέργων τόσο απέναντι στο κράτος όσο και προς το Δήμο.

 Να πάμε στη Δυτική Αθήνα ή Δυτική Αττική και να αναμετρηθούμε με τη δυνατότητα να αναστηθούν παλιά ή να στηθούν νέα σωματεία, αλλά και άτυπες ενώσεις αγώνα που θα αποτελούν απαντοχή για κάθε εργαζόμενο που του κλέβουν ένσημα, αλλά και φόβητρο για κάθε εργοδότη που θα θέλει να απολύσει, να μειώσει μισθό ή να κρύψει το εργατικό ‘’ατύχημα’’».

 «Η αντιφασιστική πάλη έχει ως προϋπόθεση την οργάνωση της αυτοάμυνας του λαϊκού κινήματος και των μεταναστών. Όχι όμως με όρους στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ μικροομάδων, όπως έχουν την τάση να ερμηνεύουν την αντιφασιστική πάλη τμήματα του αντιεξουσιαστικού χώρου (ο οποίος επίσης είναι απαραίτητος σύμμαχος στην αντιφασιστική πάλη) αλλά με όρους μαζικής οργάνωσης και ελέγχου των γειτονιών και των πλατειών από τους κατοίκους τους, Έλληνες και μετανάστες. Η πάλη ενάντια στο φασισμό θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει και την οργάνωση κινηματικών κοινωνικών δομών που θα αγκαλιάζουν τη ζωή των τοπικών κοινωνιών, μην αφήνοντας χώρο δράσης και ανάπτυξης της φασιστικής επιρροής»²⁸. Και τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, η πάλη ενάντια στο φασισμό απαιτεί την προσπάθεια να προωθηθεί και να υποστηριχτεί η αυτοοργάνωση και η αυτοάμυνα των μεταναστευτικών κοινοτήτων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι μετανάστες, τα κυριότερα θύματα της φασιστικής βίας, αποτελούν ένα τεράστιο δυναμικό της εργατικής τάξης, το οποίο εάν οργανωθεί και συντονιστεί με το αντιφασιστικό κίνημα, θα δώσει μια τεράστια δυναμική.

 Το αντιφασιστικό μέτωπο δε θα συντρίψει οριστικά το φασισμό αλλά θα συντελέσει στο να μην εξαπλωθεί μέχρι η εργατική τάξη να εξελείψει τις αιτίες που το δημιουργούν.

 Οργάνωση των ίδιων των μεταναστευτικών κοινοτήτων. Όσον αφορά το κομμάτι καταπολέμησης του ρατσισμού, είναι ζήτημα καίριας σημασίας. Πρέπει να τους βοηθήσουμε κι εμείς σ’ αυτήν την κατεύθυνση και πρέπει και οι ίδιοι να ξεπεράσουν τις «εθνοτικές διαφορές» που ξεχωρίζουν τις διάφορες επιμέρους κοινότητες. Ας μην ξεχνάμε ότι όταν οι Νιγηριανοί έχουν αντιθέσεις με τους Πακιστανούς για παράδειγμα, δεν είναι δυνατόν να καταπολεμηθεί ο ρατσισμός όταν στους ίδιους τους κόλπους των θυμάτων υπάρχει ρατσισμός και εθνικισμός. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στον ιδιότυπο ρατσισμό που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στους «λευκούς μετανάστες» και τους μαύρους. Οι μετανάστες από χώρες όπως Ρωσία, Βουλγαρία κ.λπ. που σ’ αυτή τη φάση δε δέχονται ρατσιστικές επιθέσεις όπως οι Πακιστανοί κ.λπ., παρότι πριν λίγα χρόνια αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα, ας έχουν κατά νου ότι η Χρυσή Αυγή δεν τους έχει ξεχάσει.

 Ανάδειξη της ευθύνης του «Δουβλίνο 2» που έχει ως αποτέλεσμα να παγιδεύονται οι μετανάστες στην Ελλάδα ενώ δεν ήταν αρχικά αυτός ο προορισμός τους. Πρέπει να καταργηθεί αυτός ο κανονισμός και να δίνονται ταξιδιωτικά έγγραφα, ώστε να μπορούν να φεύγουν για τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.

 Γκρέμισμα του τείχους του Έβρου. Δαπανήθηκαν εκατομμύρια ευρώ για το «τείχος του αίσχους», το οποίο προφανώς δε θα λύσει το πρόβλημα. Τα χρήματα αυτά αν είχαν δοθεί για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, θα είχαν λύσει πολλά προβλήματα Ελλήνων και μεταναστών.

 Ανάδειξη της ευθύνης της Ελλάδας και της ΕΕ στην πολιτική κατάσταση των χωρών από τις οποίες προέρχεται το κύριο κομμάτι μεταναστών, όπως Πακιστάν κ.λπ. Η Ελλάδα διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις σε πολλές από αυτές.

 Καλό είναι οι Έλληνες να θυμηθούν ότι υπάρχουν άλλα 10 εκατομμύρια Ελλήνων μεταναστών διασκορπισμένα σε όλα τα μέρη του κόσμου και μέχρι να γίνουν «νοικοκύρηδες» και να ενσωματωθούν, αντιμετωπίζονταν όπως αντιμετωπίζουν τώρα οι Έλληνες τους μετανάστες. Ήμασταν κι εμείς κάποτε πρώτοι σε ποσοστά εγκληματικότητας ως μετανάστες. Δεν είναι ζήτημα φυλής ή έθνους. Η φτώχεια γεννά την εγκληματικότητα. Επίσης, είμαστε οι μετανάστες του μέλλοντος και όσο η κρίση βαθαίνει παγκοσμίως, είναι σίγουρο ότι δε θα μας δεχτούν με ανοιχτές αγκάλες. Ήδη η Αγγλία επεξεργάζεται σχέδιο για το πώς θα κλείσει τα σύνορα στους Έλληνες όταν η Ελλάδα πτωχεύσει.

 Χρειάζεται να συνδεθούμε με τις μάζες της νεολαίας. Πέρα από την ΕΑΑΚ στο πανεπιστήμια, δεν έχουμε επαφή ούτε με τους μαθητές, ούτε με τους ανέργους, ούτε με τους εργαζόμενους νέους.

 Για ν’ αποκτήσουμε αυτήν την επαφή με τους νέους και με όλη την κοινωνία, ένα πρώτο βήμα είναι η δράση των αντιφασιστικών μετώπων στις γειτονιές. Θα διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο να φτιαχτούν σε κάθε πλατεία και γειτονιά επιτροπές ανέργων, λαϊκά ιατρεία και ομάδες νομικής συνδρομής, μαθήματα αλληλεγγύης σε όσα παιδιά δεν μπορούν να πάνε φροντιστήριο, μαθήματα ελληνικών σε ξένους, ομάδες πολιτισμού (χορός, θέατρο, μουσική, κινηματογράφος). Ένα καλό παράδειγμα σ’ αυτήν την κατεύθυνση είναι η εργατική λέσχη στη Νέα Σμύρνη. Πρέπει όμως αυτές οι πρωτοβουλίες να γίνουν ζήτημα σε όλες τις γειτονιές και όχι να έχουν τις μορφές των αντίστοιχων κινήσεων των αναρχικών που περιορίζουν τη δράση τους σε νησίδες ελευθερίας όπως τα Εξάρχεια. Πρέπει να νιώσει ο κόσμος ότι μπορεί να πηγαίνει και να συμμετέχει ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης. Φυσικά, επειδή όλα αυτά δε γίνονται για λόγους φιλανθρωπίας, στόχος μας θα είναι να προσεγγίσουμε και πολιτικά αυτούς τους ανθρώπους παράλληλα με την επίλυση πρακτικών τους αναγκών. Φυσικά, για να είναι αποτελεσματικές αυτές οι κινήσεις και να έχουν ευρεία απήχηση, είναι καλό να διοργανωθούν από τα ενιαία μέτωπα. Εννοείται πως θα συμμετέχουν τόσο ξένοι όσο και Έλληνες.

 «Το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ την πείνα, θα μας σώσει τώρα απ’ τη σκλαβιά», λέει το τραγούδι. Υπάρχει πλέον πολύς κόσμος που δεν έχει να φάει κυριολεκτικά. Για να σωθούμε από τον οικονομικό πόλεμο που έχει αρχίσει και θα είναι παρατεταμένος και τον εμφύλιο που πάει να ξεκινήσει, πρέπει να σωθούμε από την πείνα. Δεν είναι δυνατόν τέτοιες κινήσεις να οργανώνονται από τους φασίστες. Η κατάσταση θα ήταν τελείως διαφορετική αν π.χ. το ΚΚΕ, που έχει τη δυνατότητα, είχε αναλάβει μια τέτοια κίνηση στο Πέραμα. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο γιατί δεν έχουμε προηγούμενη εμπειρία, αλλά είναι απαραίτητο. Πρέπει να δώσουμε, στο επίπεδο που μπορούμε, λύσεις στα πρακτικά προβλήματα του κόσμου.

 _{²⁴ Γκεόργκι Ντιμιτρόφ, Φασισμός, σελ 50.}

²⁵ Σπύρος Μαρκέτος, Αντιμετωπίζοντας το φασισμό, ΠΡΙΝ, 19.8.2012

 ²⁶ Παναγιώτης Μαυροειδής, Από πού μας έρχεται ο φασισμός και πώς να απαντήσουμε, αναδημοσίευση από το Αριστερό blog.

 _{²⁷ Σπύρος Μαρκέτος, Αντιμετωπίζοντας το φασισμό, ΠΡΙΝ, 19/8/2012}

 _{²⁸Κώστας Κούσιαντας, Η ανάπτυξη του φασισμού στην Ελλάδα, αναδημοσίευση από το Αριστερό blog.}

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 

Αφίσσα στους τοίχους της Αυστραλίας τη φετινή χρονιά.

 

 

ΟΤΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΤΑΝ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ

Τ. Κατσιμάρδος, αναδημοσίευση από το PolitikoKafeneio.com

 Τέτοιες ημέρες πριν από ένα αιώνα γραφόταν για τον Ελληνισμό της διασποράς μια από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία του. Κάπου 2.000-3.000 Ελληνες μετανάστες στις ΗΠΑ έπεφταν θύματα της ξενοφοβίας στη Νότιο Όμαχα της Νεμπράσκα.

 Είχαν διασχίσει τον Ατλαντικό, όπως εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι συμπατριώτες τους, κυνηγώντας το «αμερικανικό όνειρο». Δουλεύοντας σκληρά στους σιδηροδρόμους, τα σφαγεία και έχοντας μικροεπιχειρήσεις, βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας ρατσιστικής θύελλας. Βίωσαν έναν πραγματικό μαζικό διωγμό, που εξαπέλυσαν τα υπερσυντηρητικά, ακροδεξιά και καθυστερημένα στρώματα της περιοχής. Οι νοικοκυραίοι εναντίον των ύποπτων και επικίνδυνων ξένων, που απειλούσαν το «νόμο και την τάξη».

 Όταν ολοκληρώθηκε ο κύκλος της βίας, το σύνολο των Ελλήνων της ευρύτερης περιοχής ζήτησε καταφύγιο αλλού. Οι υπόλοιποι ξεριζώθηκαν.

 

Εκδίωξη

 Για πολλά χρόνια η εκδίωξη των Ελλήνων της Όμαχα αποτελούσε σημείο αναφοράς και μνημείο για την εχθρότητα που αντιμετώπισαν οι Έλληνες στην αμερικανική Δύση πριν γίνουν αποδεκτοί στις κοινωνίες της.

 Η ιστορία της Όμαχα δεν ήταν η μοναδική τα πέτρινα χρόνια του πρώτου μεγάλου ελληνικού μεταναστευτικού προς τις ΗΠΑ. Ξεπερνούσε, όμως, σε μαζικότητα κάθε παροξυσμό κι έμεινε παροιμιώδης. Ένας Ελληνοαμερικανός καθηγητής από την περιοχή, που θα ασχοληθεί πολλά χρόνια αργότερα συστηματικά με τα επεισόδια, θα τα παραλληλίσει με τη «νύχτα των κρυστάλλων το 1938» στη ναζιστική Γερμανία.

 Παρόμοια περιστατικά καταγράφονται κι αλλού. Αλλά τόσο αυτό όσο κι εκείνα τα σκέπασε η σκόνη της ιστορίας. Η αμερικανική κοινωνία ήθελε να ξεχάσει τα ξενοφοβικά ξεσπάσματα, όπως και οι Έλληνες μετανάστες στη διαδικασία της αφομοίωσής τους.

 Ξεφυλλίζοντας τις πολύ λίγες μελέτες για το μεταναστευτικό και τις ελάχιστες όπου αναφέρονται ομαδικές διώξεις Ελλήνων, προβάλλουν εικόνες που θυμίζουν σημερινές ρατσιστικές και ξενοφοβικές καταστάσεις. Ιδού μερικές μόνο της ίδιας περιόδου:

 - Στο Πίτσμπουργκ (Πενσιλβάνια) «οι εντόπιοι εύρον ως αφορμήν τον φόνον ενός μαύρου διά να δημιουργήσουν ταραχάς κατά των Ελλήνων και ολίγον δειν θα είχωμεν επανάληψιν των θλιβερών σκηνών της Όμαχα…»

 - Στο «Ροντάϊλαντ, όπου οι Ελληνες ασχολούνται εις την αλιείαν αστακών, οι Αμερικανοί αλιείς εξηγέρθησαν ζητούντες την εκδίωξίν των ως μη όντων Αμερικανών πολιτών. Ευτυχώς ο διωγμός εματαιώθη…»

 - «Εις την Φλώριδαν κατά το έτος 1911 οι ιθαγενείς (ντόπιοι) εβύθισαν Ελληνικόν σπογγαλιευτικόν του οποίου τα πλήρωμα επνίγη…»

 Ο κατάλογος είναι μακρύς με επιθέσεις εναντίον Ελλήνων στη Βιρτζίνια, στο Κάνσας Σίτι, στο Ντέιτον του Οχάιο και αλλού. Για «αθρόους διωγμούς» γίνεται λόγος στην πρώτη αξιόλογη μελέτη για το μεταναστευτικό, απ’ όπου αντλούνται και τα προηγούμενα περιστατικά. Πρόκειται για το συλλογικό έργο φοιτητών «Η Ελληνική μετανάστευσις», με πρόλογο του καθηγητή Ανδρέα Ανδρεάδη, ο οποίος είχε και την ιδέα για την έκδοση το 1917.

 Ανάμεσα σε άλλα πολλά, διαπιστώνεται εκεί ότι διαβάζοντας κάποιος τον Τύπο θα «πεισθή ακραδάντως ότι κυοφορείται γενική εξέγερσις κατά των ξένων εργατών και ιδία των Ελλήνων». Προβλέπεται ότι αυτή θα έχει «ως άμεσον αποτέλεσμα την εκτόπισιν των εργατών τούτων από των διαφόρων εργασιών, εξαιρουμένων των αγροτικών».

 Η πρόβλεψη, βεβαίως, δεν επαληθεύτηκε και είναι πολύ γνωστή η πορεία των Ελλήνων μεταναστών. Αλλά είναι ενδεικτική για τις προκαταλήψεις και την εχθρότητα που είχαν ν΄ αντιμετωπίσουν ως μετανάστες δεύτερης κατηγορίας, σ΄ ένα έθνος μεταναστών, όπως οι ΗΠΑ.

 

Η πρώτη συστηματική μελέτη

 Ο πρώτος που ασχολήθηκε συστηματικά με τους διωγμούς των Ελλήνων στη Ν. Όμαχα ήταν ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής Τζον Μπίτζες. Η μελέτη του δημοσιεύτηκε τη δεκαετία του 1970 και βραβεύτηκε. Ο ίδιος επανήλθε αργότερα με νέα στοιχεία στο θέμα-ταμπού. Σύμφωνα μ’ αυτά, μετά την αναθεώρηση της θανατικής ποινής σε βάρος του Μασουρίδη, δύο αστυνομικοί σκότωσαν τον Ιούνιο του 1910 έναν Έλληνα μετανάστη. Σχεδόν στο ίδιο σημείο όπου είχε πέσει νεκρός από τις σφαίρες του Μασουρίδη ο Αμερικανός αστυφύλακας! Θύμα της «βεντέτας» φέρεται να είναι ο 23χρονος Ν. Τζιμίκας από τα Γρεβενά. Η υπόθεση κρατήθηκε μυστική από τις Αρχές της Νεμπράσκα.

 

Το ανατριχιαστικό χρονικό του διωγμού

 19 Φεβρουαρίου 1909: Ο νεαρός Έλληνας μετανάστης Γιάννης Μασουρίδης (βρισκόταν από το 1906 στις ΗΠΑ) συλλαμβάνεται, έπειτα από καταγγελία ότι «είχε σχέσεις» με 17χρονη Αμερικανίδα. Καθοδόν προς το αστυνομικό τμήμα, ο Έλληνας τραυματίζεται και ο αστυνομικός πέφτει νεκρός, ύστερα από ανταλλαγή πυροβολισμών. Ο Μασουρίδης καταφέρνει να γυρίσει στο σπίτι του. Αστυνομικοί τον συλλαμβάνουν εκεί και τον κακοποιούν μέχρι αναισθησίας. Εκατοντάδες εξαγριωμένοι κάτοικοι σπεύδουν με σκοπό να τον λιντσάρουν (ο «νόμος» του Λιντς επιβίωνε ακόμη). Τελικά, φυγαδεύεται ζωντανός από την αστυνομία στην πρωτεύουσα της Πολιτείας.

 20 Φεβρουαρίου: Προπαγανδιστική εκστρατεία κατά των «βρωμερών» Ελλήνων. Προβάλλει η αξίωση να «εξοριστούν» από την περιοχή. Συγκαλείται για την επομένη μέρα συλλαλητήριο.

 21 Φεβρουαρίου: Πογκρόμ κατά των Ελλήνων και όσων έμοιαζαν με Έλληνες. Επιθέσεις με τραυματίες, καταστροφές καταστημάτων, περιουσιών και λεηλασίες. Περίπου 1.300 Έλληνες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πόλη και μαζί τους άλλοι Βαλκάνιοι.

 Μάρτιος: Απεσταλμένος της ελληνικής πρεσβείας στις ΗΠΑ, που φθάνει στην πόλη για να καταγράψει τις καταστροφές, συστήνει στους εναπομείναντες Έλληνες να είναι «κόσμιοι» και «να μη ομιλώσιν εις τας γυναίκας» όταν τις συναντούν στο δρόμο!

 Ιούνιος 1909: Ο Μασουρίδης καταδικάζεται σε θάνατο δι΄ απαγχονισμού (οι ένορκοι αποφάσισαν μετά 19ωρη συνεδρίαση). Σύμφωνα με την κατηγορία, πυροβόλησε και σκότωσε τον αστυνομικό επιχειρώντας να διαφύγει. Κατά τον ίδιο, επιχείρησε να πετάξει το όπλο του, όταν τον έπιασαν για να μην πληρώσει το βαρύτατο πρόστιμο. Ο αστυνομικός τον πυροβόλησε τότε και τον τραυμάτισε. Αμυνόμενος πυροβόλησε κι αυτός (η σφαίρα βρήκε τον αστυνομικό στην καρδιά).

 Μάιος 1910: Το Ανώτατο Δικαστήριο της Νεμπράσκα ακύρωσε τη θανατική ποινή, λόγω ανεπάρκειας στοιχείων και παραλείψεων στη διαδικασία. Επέβαλε στον Μασουρίδη συνολική ποινή 14 ετών. Αυτός έμεινε στις φυλακές πεντέμισι χρόνια και μετά επέστρεψε στο χωριό του στην Ελλάδα.

 

Το πρώτο κύμα

 Το πρώτο μαζικό μεταναστευτικό κύμα προς την Αμερική πρωτοεμφανίζεται στη δεκαετία του 1890. Μέχρι το 1920 περίπου 400.000 Έλληνες, από το μισό εκατομμύριο που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, δουλεύουν στις ΗΠΑ. Οι περισσότεροι από αυτούς σε συνθήκες παρόμοιες με εκείνες των σημερινών μεταναστών.

 

5.000 με υπηκοότητα

 Στην αμερικανική απογραφή του 1910 αναφέρονται μόλις 5.000 περίπου Έλληνες που έχουν αποκτήσει την αμερικανική υπηκοότητα. Αλλά και στην επόμενη απογραφή, του 1920, ο αριθμός δεν φθάνει τις 30.000. Οι περισσότεροι από αυτούς την είχαν αποκτήσει, υπηρετώντας στο στρατό κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 

Διάλυση της κοινότητας

 Η ελληνική κοινότητα της Ν. Όμαχα στη Νεμπράσκα ιδρύθηκε το 1908 (Έλληνες αναφέρονται στην περιοχή από τη δεκαετία του 1880). Μικρέμποροι, εργάτες στα τοπικά σφαγεία και τους σιδηροδρόμους, έφθαναν τους 2-3 χιλιάδες, σ’ έναν πληθυσμό 35.000. Μετά το πογκρόμ παρέμειναν εκεί λιγότερα από 60 άτομα.

 

 

ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΤΗ Ν. ΟΜΑΧΑ

Λιθοβολούσαν ανθρώπους και καίγανε σπίτια…

  Στις ελληνικές εφημερίδες την περίοδο των γεγονότων δεν υπάρχουν αναφορές. Τα πρώτα ρεπορτάζ θα δουν το φως τον Απρίλιο του 1909. Το πληρέστερο δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στο αθηναϊκό «Σκριπ» και ήταν συγκλονιστικό. Σύμφωνα με όσα γράφτηκαν τότε, μετά τη δολοφονία του Αμερικανού αστυνομικού:

 - Τοπικά δημοσιεύματα καταφέρονταν «κατά των Ελλήνων και παρεκίνουν τον λαόν εις εξέγερσιν, δύο επίσης βουλευταί της Nebraska και ο Δήμαρχος της S. Omaha προσεκάλουν τον λαόν εις συλλαλητήριον». Πράγματι αυτό έγινε την επομένη έξω από το Δημαρχείο και «αφού ηγόρευσαν οι ρήτορες και εξώθησαν τον λαόν εις επίθεσιν κατά των Ελλήνων ο όχλος ώρμησε κατά των Ελληνικών καταστημάτων και επέφερεν τελείαν καταστροφήν».

 - «Είναι αδύνατον να περιγραφή η αγριότης, την οποίαν επέδειξεν ο Αμερικανικός λαός… Ελιθοβόλησε τους Έλληνας, κατέστρεψε τα καταστήματά των και εν τέλει έθεσεν πυρ εις τας οικίας των…»

 - « Το επιτεθέν εναντίον των Ελλήνων πλήθος και καταστρέψαν τα καταστήματα αυτών συνίστατο εξ ανθρώπων της κατωτάτης κοινωνικής τάξεως». Αλλά το έκανε αυτό με την «αδράνεια ή μάλλον την ενοχήν της αστυνομίας ως και μερίδος του Τύπου». Εξακριβώθηκε ότι «η αστυνομία της S. Omaha όχι μόνον δεν επιχείρησεν να ματαιώση την επίθεσιν του όχλου, επιβάλλουσα την ισχύν του νόμου, αλλ’ υπεβοήθησεν εις την καταστροφήν».

 - «Εις όλα τα σημεία της πόλεως είχε κηρυχθεί αμείλικτος διωγμός εναντίον των Ελλήνων. Εις την περίστασιν ταύτην ο Αμερικανικός λαός υπερέβη και αυτούς του Βουλγάρους. Η κατάστασις αύτη διήρκεσε μέχρι της 19ης νυκτερινής ώρας, οπότε συνεπλήρωσαν το έργον της καταστροφής και μετέβησαν εις τας οικίας των ήσυχοι και με την συνείδησιν αναπαυμένην ότι εξετέλεσαν το καθήκον των».

 

 Με μίσος

 Τα ρεπορτάζ συνοδεύουν περιγραφές μεταναστών (αρκετοί αμύνθηκαν αποκλεισμένοι σε ελληνικό καφενείο) και «σπαρακτικαί λεπτομέρειαι της καταστροφής».

 Η εξήγηση που δίνεται για το πογκρόμ είναι «το μίσος» άλλων μεταναστών και ιδιαίτερα των Γερμανών: «Οι Έλληνες εγκαταστάθηκαν εν S. Omaha και ήρχισαν να ανοίγουν διάφορα μικρομάγαζα… Οι Βοημοί βλέποντες τας εμπορικάς προόδους των Ελλήνων και την πολιτικήν αυτών δύναμιν ήρχισαν ν’ ανησυχούν και να σκέπτονται περί εκτοπίσεως αυτών. Την ευκαιρίαν έδωσεν ο φόνος του αστυφύλακος…»

 Η αιτία του «μίσους», πάντως, δεν ήταν αποκλειστικά αυτή. Οι Έλληνες μετανάστες, όπως σημειώνουν σύγχρονοι ιστορικοί, είχαν φθάσει στην περιοχή ως απεργοσπάστες σε εταιρεία συσκευασίας κρεάτων. Αυτό, σε συνδυασμό με την προσφορά φθηνής εργασίας στους σιδηροδρόμους, προκαλούσε εχθρότητα.

 Το αποτέλεσμα ήταν ν’ αποξενωθούν από τους άλλους κατοίκους της πόλης και να γίνουν στόχος συχνών επιθέσεων. Ο τοπικός Τύπος άρχισε να δημοσιεύει άρθρα στα οποία οι Έλληνες περιγράφονταν ως «πρόβλημα» και «απειλή», παρενοχλούσαν τις γυναίκες, ζούσαν σε ανθυγιεινές συνθήκες και άλλα συναφή. Έφτασαν, μάλιστα, στο σημείο να καταγγέλλονται ως εστίες μολύνσεων των κρεάτων που συσκευάζανε και επομένως κίνδυνος για τη δημόσια υγεία!

 Από το σημείο αυτό έως το πογκρόμ η απόσταση δεν ήταν πολύ μεγάλη…

 

 «Αίσχος δι’ όλους»

 Οι πρώιμες μελέτες για τους Έλληνες μετανάστες στις ΗΠΑ, που γράφτηκαν κατά τη δεκαετία του 1920, σ’ αντίθεση με μεταγενέστερες, κάνουν μνεία του πογκρόμ της Σάουθ Όμαχα. Ο Αλέξανδρος Κρίκος το 1915, σε μελέτη του («Η «θέσις του ελληνισμού εν Αμερική»), προβάλλοντας θέσεις κατά της μετανάστευσης για εθνικούς λόγους, σημειώνει σχετικά : «Οι διωγμοί της Όμαχας, του Κόνσις Μπλοφς, της Χόκταμ και άλλων πόλεων ολίγον διαφέρουσι των κατά των πρώτων χριστιανών υπό των εθνικών και των υπ’ αυτών κατόπιν κατά των εβραίων. Η δε περιγραφή αυτών θ’ αποτέλει αίσχος δια τους Αμερικανούς όσον και δι’ ημάς τους διωκόμενους».

 

«Βρωμιάρηδες» Έλληνες μετανάστες μιλούν για τον ρατσισμό εναντίον τους

 Από συνεντεύξεις που δόθηκαν στα πλαίσια έρευνας του «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα» για την ελληνική μετανάστευση.

 ·     «Οι Γερμανοί ήταν λίγο σκληροί. Ήθελαν να δείξουν ότι ήμαστε ξένοι... Δεν μας υπολογίζανε όπως τους ομοεθνείς τους, ή όπως άλλους λαούς - δηλαδή τους Ιταλούς ή τους Βέλγους που ήταν και στην ΕΟΚ».

 Βασίλης Πλουμής – μετανάστης 1ης γενιάς

 ·     «Οι Γερμανοί δεν μας βλέπανε ευχαρίστως τα χρόνια εκείνα. Όταν τύχαινε να φάμε φακή, η φακή μας πάντα έχει σκόρδο μέσα - ε, κι επειδή αυτοί δεν τρώγανε σκόρδο τότε καθόλου, όταν τύχαινε μες το τραμ να μιλήσουμε, μύριζε να πούμε αυτό το πράγμα και πολλές φορές ακούσαμε τη λέξη αυτή «ντι σβάινε», τα γουρούνια!»

 Εύα Βαλασιάδου – μετανάστρια 1ης γενιάς

 ·     «Σου έλεγαν, παραδείγματος χάριν, άμα θύμωναν -μάλωνες ξέρω εγώ για ψιλοπράγματα ας πούμε- σου έλεγαν “ausländer”, δηλαδή εσύ ξένε. Έλεγαν τη λέξη ξένε σαν να ήτανε βρισιά. Να με λέει ξένο και να με βρίζει; Ξένος δεν είναι μια λέξη που ανταποκρίνεται σε βρισιά, έτσι δεν είναι;»

 Χαράλαμπος Ζαμάνης – μετανάστης 1ης γενιάς

 ·     «Η λέξη “ausländer” κάπως σε πληγώνει. “Αusländer” είναι ο ξένος. Έχει την έννοια ξένος αλλά έχει και την έννοια ότι εσύ είσαι κάτι άλλο, δεν είσαι όπως εγώ. Και είναι υποτιμητικό αυτό, γιατί κάπου εμείς, ή Έλληνας είναι αυτός ή Τούρκος είναι ή Γιουγκοσλάβος ή ό,τι φυλή και να ‘ναι, δουλέψαμε σ’ αυτό το κράτος για να είναι η Γερμανία εκεί που είναι σήμερα και δουλέψαμε σκληρά. Όλες τις βρώμικες δουλειές τις κάνανε οι ξένοι. Οι ξένοι τις κάνανε!»

 Νίκος Χανιάς – μετανάστης 1ης γενιάς

 ·     «Βιώσαμε την ξενιτιά, γιατί όταν ζεις σε μια ξένη χώρα που δηλαδή δεν σε δέχεται σαν να είσαι πολίτης Γερμανός, το νιώθεις αυτό το πράγμα, όπου και να πας νιώθεις ότι είσαι ξένος. Τη νιώσαμε αυτή την ξενιτιά, αλλά τώρα, μετά από 50 χρόνια, αφού βλέπουμε ότι τα παιδιά μας μένουνε εδώ, τα εγγόνια μας, εμείς μετά από τόσα χρόνια συνηθίσαμε, ε τώρα πλέον δεν νιώθουμε ξενιτιά τη Γερμανία, γιατί μας πρόσφερε και πολλά πράγματα, γιατί ήρθαμε από το τίποτε και γίναμε, ας πούμε, ζήσαμε μια καλή ζωή. Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα, μετά όμως ζήσαμε καλά».

 Ελένη Τσακμάκη – μετανάστρια 1ης γενιάς

 ·     «Οι Γερμανοί ανάλογα με την οικονομική κατάσταση στη Γερμανία ψάχνουν πάντα να βρούνε έναν αποδιοπομπαίο τράγο, για να βγάλουν όλα τους τα κλισέ και τους φόβους τους. Οι πρώτοι αποδιοπομπαίοι τράγοι ήτανε οι Ιταλοί, οι Σισιλιάνοι ιδιαίτερα, τους οποίους λέγανε μαχαιροβγάλτες και τους οποίους κατηγορούσανε πάρα πολύ. Οι Έλληνες γλιτώσανε από τη θέση αυτή του αποδιοπομπαίου τράγου, γιατί μετά από τους Ιταλούς ήρθανε οι Τούρκοι».

 Ελένη Τορόση – μετανάστευσε στη Γερμανία την περίοδο της χούντας ζητώντας πολιτικό άσυλο

 ·     «Ρατσιστικές τάσεις υπάρχουν παντού. Και στη Γερμανία και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Είχαμε μια συγκεκριμένη περίπτωση πριν από 10 χρόνια όταν ένας σχετικά νεαρός συμπατριώτης μας, δέχτηκε επίθεση από νεοναζί, οι οποίοι τον ξυλοκόπησαν και τον τραυμάτισαν σοβαρά».

 Ασημάκης Χατζηνικολάου – μετανάστευσε στη Γερμανία για να σπουδάσει

 ·     «Εγώ δεν ήμουν και μαυρομάλλης… είμαι ξανθός. Οπότε δεν έδινα στόχο του ξένου εργάτη. Μιλούσα γερμανικά, η συμπεριφορά μου ήταν προσαρμοσμένη στη δική τους, οπότε δεν είχα ποτέ πρόβλημα. Δεν συνάντησα εγώ ρατσισμό».

 Σάββας Σεμερτζίδης – μετανάστευσε στη Γερμανία για να σπουδάσει

 ·     «Εγώ πιστεύω ότι εμείς τους αντιμετωπίζουμε χειρότερα τους μετανάστες. Χειρότερα. Και θέλουμε να τους εκμεταλλευτούμε και καμιά φορά. Λοιπόν, όταν τον αλλοδαπό εδώ που τον βάζεις στη χειρότερη δουλειά και δεν είναι και καν ασφαλισμένος, πληρώνει μια αγροτική ασφάλεια εδώ σε κάποιον που έχει μερικά χωράφια για να πάρει την παραμονή του να ζήσει, τι κάνεις; Και τον κυνηγάνε και τον βρίζουνε κι από πάνω. Αυτά τα βλέπω ακόμη και σήμερα στη μικρή κοινωνία στο χωριό μας. Αλλά αναρωτιέται κανείς όμως: αυτός ήρθε να βγάλει το ψωμί του εδώ πέρα. Τις δουλειές που παίρνει και κάνει μπορούσε να τις κάνει και ένας Έλληνας. Γιατί όμως δεν τις κάνει; Εγώ νομίζω εδώ οι ξένοι μετανάστες είναι σε μειονεκτικότερη θέση από ό,τι ήμασταν εμείς στη Γερμανία».

 Παντελής Βατάλης – μετανάστης 1ης γενιάς

 ·     «Θα το ευχόμουν για την ελληνική κοινωνία, να σταματήσει πλέον αυτή η αντίληψη ότι για όλα τα δεινά φταίει ο ξένος και ότι όλοι εμείς είμαστε τα καλά παιδιά. Και εμείς έχουμε καλούς και κακούς και από τους άλλους υπάρχουν καλοί και κακοί, όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή επαναλαμβάνω και θα πρέπει με κάποια νηφαλιότητα να αντιμετωπίζουμε αυτά τα ζητήματα κι όχι έτσι απολίτικα και αβασάνιστα να δώσουμε χαρακτηρισμούς που μόνο τον άνθρωπο πληγώνουν και δημιουργούν εχθρότητες που δεν είναι ανάγκη να της έχουμε».

 Θεόδωρος Γαβράς – μετανάστης 1ης γενιάς

 ·     «Νομίζω ότι θα πρέπει κάποτε να θυμηθούμε εμείς οι Έλληνες, ότι ήμασταν μετανάστες και δη όχι μόνο στη Γερμανία, όχι μόνο από τη δεκαετία του ‘60, αλλά οργώσαμε τον κόσμο από την αρχή του αιώνα, του περασμένου, αν όχι νωρίτερα. Και να βιαστούμε να φτιάξουμε νόμους και οργανισμούς και καταστάσεις που να γίνεται βιώσιμη μια κοινωνία με ξένους, που να μην αισθάνονται τόσο ξένοι στη χώρα μας, όσο αισθανθήκαμε εμείς στη Γερμανία, στην αρχή, ξένοι».

 Δανάη Κουλμάση – Δημοσιογράφος, μετανάστευσε στη Γερμανία για να σπουδάσει

 

Οι Έλληνες στη Γερμανία βιώνουν ρατσιστική συμπεριφορά (αναδημοσίευση από το www.inews.gr)

 Πολλοί είναι οι Έλληνες που κατά καιρούς έχουν αναγκαστεί να πάνε στη Γερμανία για να βρουν δουλειά. Τώρα κάποιοι από αυτούς ξαναγυρίζουν στην Ελλάδα, παρότι έχουν ανάγκη, και μεγάλη μάλιστα, από εργασία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Κάτοψης». Ο λόγος; Δεν.... αντέχουν να τους περιφρονούν οι Γερμανοί, να τους λένε «κωλοέλληνες» και «τεμπέληδες» και να μη τους δίνουν δουλειά, επειδή είναι Έλληνες! Ακόμη και τα παιδάκια στα σχολεία δέχονται επιθέσεις. Οι λοιδορίες πάνε κι έρχονται η μία πίσω από την άλλη. «Είστε χειρότεροι από τους Αλβανούς», τους λένε κατάμουτρα οι Αλβανοί. Όπου βρεθούν και όπου σταθούν, στο χώρο εργασίας τους, σε μπιραρίες, σε σούπερ μάρκετ κ.λπ. ακούνε λόγια του τύπου: «Καλά να πάθετε που βρεθήκατε σε αυτό το χάλι, αφού τρώγατε έτοιμα και δανεικά. Αυτό αξίζατε, αυτό λούζεστε»!

 Οι Έλληνες που ζουν και εργάζονται στη Γερμανία, βιώνουν ρατσιστική συμπεριφορά εκ μέρους των Γερμανών. Όπως λένε οι ίδιοι, ζουν μέσα σε μια ατμόσφαιρα συνεχούς υποτίμησης της προσωπικότητάς τους.

 Λαθραίοι, απειλητικοί και απόβλητοι  (http://yannisharis.blogspot.gr/2011/02/blog-post.)

 «800 λαθρομετανάστες ζουν υπό χείριστους κανόνες υγιεινής… Η αστυνομία βρήκε γύρω στους 25 λαθρομετανάστες να κοιμούνται μέσα σ’ ένα στενότατο δωμάτιο. Αμέσως τους έδιωξε από εκεί και απολύμανε καταλλήλως το δωμάτιο αυτό, απ’ το οποίο απειλούνταν η υγεία των περιοίκων».

 Στον Άγιο Παντελεήμονα; Στο Μεταξουργείο; Στην Ομόνοια;

 Μπα. Διαβάστε «Έλληνες» αντί για «λαθρομετανάστες» –κοινότοπο μέχρις αηδίας το κόλπο– και να τη η είδηση, έτος 1909.

 Στην είδηση λοιπόν, από την αρχή, και στη γλώσσα της εποχής, 1909:

 «Την φρικώδη κατάστασιν των Ελλήνων αναγιγνώσκομεν εν τη Δέμβερ του Κολοράδου συναδέλφω Νέα. Κατά την συνάδελφον ταύτην, ήτις δημοσιεύει εν πλάτει την έκθεσιν του εκεί αστυϊάτρου, 800  Έλληνες ζώσιν υπό τους χειρίστους της υγιεινής και ανθρωπότητος κανόνας.

 Η αστυνομία εύρε περί τους 25 Έλληνας κοιμωμένους και διαιτωμένους εις έν στενότατον δωμάτιον. Αμέσως η αστυνομία εξεδίωξε τούτους εκείθεν και απελύμανε καταλλήλως το δωμάτιον τούτο, εξ ού ηπειλείτο η υγεία και του περιοίκου πληθυσμού. Ένεκα τούτου η συνάδελφος επιτίθεται δριμύτατα κατά των Ελλήνων, λέγει δ’ ότι εκ της ελεεινής τούτων υγιεινής καταστάσεως απειλείται η υγεία όλης της πόλεως».

 (Ελληνικός Αστήρ του Σικάγου, 5/3/1909· παραθέτει ο Ιός της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, «Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων», 14/6/98).

 Τι είχε πει ένας Έλληνας που μπήκε παράνομα στην Αμερική το 1966 και εργαζόταν κρυφά σε ελληνικό εστιατόριο:

 «Όλοι εμείς οι λαθραίοι βλέπουμε δυο εφιάλτες. Ο ένας είναι ότι θα πεθάνουμε στην Αμερική ξένοι και ανεπιθύμητοι, και ο άλλος είναι ότι θα μας πιάσει το Ιμιγρέσιο (Immigration Service) και θα μας στείλει πίσω στην Ελλάδα να πεθάνουμε εκεί».

 (Κ. Γ. Σταυράκης, Στα βήματα του Οδυσσέα, εκδ. Παπαζήση, 1999· παραθέτει ο Μιχάλης Γ. Τσάκαλος, Η σύγχρονη ελληνική μετανάστευση μεταξύ θεωρίας και εμπειρίας, εκδ. Αιγέας, 2008, σ. 160).

 Ώστε Έλληνας λαθρομετανάστης;

 Μα εμείς πάντα νόμιμα φεύγαμε μετανάστες, πάντα ήμασταν νόμιμοι και καλοδεχούμενοι.

 1929, εφημερίδα Εμπρός, «Η λαθρομετανάστευσις εις τον λιμένα Πειραιώς» (26/4):

 «Πόσα περιστατικά Ελλήνων λαθρομεταναστών δεν μας είναι γνωστά. Χιλιάδες άνθρωποι γυμνητεύουν, πεινούν περιφερόμενοι εις τον Καναδάν ή την Αργεντινήν όπου έχουν αποσταλή πλανηθέντες παρά των πρακτόρων αυτών οι οποίοι εφρόντισαν να πείσουν τούτους ότι η Γη της Επαγγελίας είναι εκεί και ότι τα δολάρια τους αναμένουν εις τας προκυμαίας…»

 (παραθέτει ο Δημήτρης Ψαρράς, «Ο παππούς μου ο λαθρομετανάστης», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 6/2/11).
 

1927, στην εφημερίδα Σκριπ:

 «Τα μαρτύρια των Ελλήνων μεταναστών – Πού τους αποστέλλουν εξαπατώντες αυτούς» (16/3), «περιγράφεται η περιπέτεια 15 Ελλήνων που μετέβησαν στην Κούβα και από εκεί “παρελήφθησαν από κάποιον πράκτορα Αλεξιάδη” και επιβιβάστηκαν σε μικρό βενζινόπλοιο, “κρυφθέντες εντός μεγάλων δεμάτων χάρτου, διά να εισέλθουν εις την Β. Αμερικήν λαθραίως κατά την εκφόρτωσιν του εμπορεύματος”. Κανένας δεν τα κατάφερε: “Κατά τον πλουν τέσσαρα δέματα χάρτου ανηρπάγησαν από τα κύματα και οι εν αυτοίς ατυχείς μετανάσται επνίγησαν. Εις άλλος μετανάστης εθανατώθη οικτρότατα κατά την εκφόρτωσιν του δέματος του χάρτου εντός του οποίου είχε κρυφθή, διότι το βαρούλκον του πλοίου τού διετρύπησε την κοιλίαν”»

 (Δ. Ψαρράς, στο ίδιο άρθρο, όπου και άλλες αναφορές· βλ. ανάλογα ευρήματα και του Ν. Σαραντάκου, http://sarantakos.wordpress.com).

 

Ώστε λαθρομετανάστες! Και τότε μη καλοδεχούμενοι; Τι να πρωτοδιαβάσουμε εδώ! «Οι Έλληνες συνήθως αποκλείονταν από τα στρατόπεδα εργατών που προορίζονταν για “λευκούς” κι ήταν υποχρεωμένοι να κατασκηνώνουν μαζί με άλλες ανεπιθύμητες μειονότητες. […] Συνηθισμένες ήταν οι αποφάσεις δημοτικών αρχών, οι οποίες επέβαλλαν διακρίσεις εις βάρος Ελλήνων, Μεξικανών, Ασιατών και Αφρο-Αμερικανών. Στο Ποκατέλο του Αϊντάχο, π.χ., οι Έλληνες ήταν υποχρεωμένοι να περιορίζονται σε ειδικά τμήματα των θεάτρων και τους απαγορευόταν να ζήσουν στις περισσότερες από τις γειτονιές. Οι αντιδράσεις πολλών γηγενών Αμερικανών εκφράζονταν με την ταμπέλα που έβλεπε κανείς το 1913 σε ένα καλιφορνέζικο εστιατόριο: “Αμιγές αμερικανικό. Όχι ποντίκια. Όχι Έλληνες”»

 (DanGeorgakas, GreekAmericaatwork, LaborResourceCenter, Ν. Υόρκη 1992· παραθέτει ο Ιός, "Η κατασκευή της λευκής φυλής", 2.7.2000).

 

 «Η ονομασία “Έλληνας” εκστομιζόταν ενάντια στους Έλληνες μετανάστες σαν ένα ατιμωτικό υπονοούμενο. Σε πολλές περιπτώσεις τα δικαστήρια αρνήθηκαν να δώσουν την αμερικανική υπηκοότητα σε Έλληνες, αποφαινόμενα ότι αυτοί ανήκαν στην κίτρινη φυλή»

 (P. Kokken, Th. Constant & S. Conoutas, A History of the Greeks in the Americas, 1938· παραθέτειπάλιοΙός, στοίδιοάρθρο).

 Αν όμως αυτά εκφράζουν γενικότερα φυλετική άποψη για την προέλευση των Ελλήνων, μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η ειδικότερη εκτίμηση, όπως αποτυπώνεται ενδεικτικά σε εφημερίδα της Γιούτα των ΗΠΑ το 1908:

 «Οι Έλληνες είναι τα κατακάθια της Ευρώπης, με φαύλο και ανήθικο χαρακτήρα, ακατάλληλοι για να είναι πολίτες της χώρας αυτής». (Μιχάλης Γ. Τσάκαλος, στο ίδιο, σ. 236).

  Χιλιάδες Έλληνες λαθρομετανάστες «γυμνητεύουν, πεινούν περιφερόμενοι» σε διάφορες χώρες της αμερικανικής ηπείρου ή στην Αυστραλία, όσοι δεν θαλασσοπνίγηκαν πριν φτάσουν στη Γη της Επαγγελίας, σύμφωνα πάντα με ελληνικές πηγές των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα.

 Ώστε λαθρομετανάστες κάποτε κι εμείς, ανέστιοι και δυστυχείς. Αλλά μόνο δυστυχείς; Δυστυχώς όχι· και απόβλητοι. Ακόμα χειρότερα, και παραβατικοί.

 Έτος 1918, «Μαλτέζοι και Έλληνες δεν είναι επιθυμητοί…» τηλεγραφεί η αυστραλιανή κυβέρνηση προς τον ύπατο αρμοστή της χώρας στο Λονδίνο. Την ίδια περίοδο ο ομοσπονδιακός πρωθυπουργός Χιουτζ ενημερώνει τον κυβερνήτη της Νότιας Ουαλίας ότι «Δεν θεωρείται ενδεδειγμένη προς το παρόν η προώθηση της μετανάστευσης των Ελλήνων, Ιταλών ή άλλων Νοτιοευρωπαίων».

 (Μιχάλης Γ. Τσάκαλος, Η σύγχρονη ελληνική μετανάστευση μεταξύ θεωρίας και εμπειρίας, εκδ. Αιγέας, 2008, σ. 227).

 Έτος 1925, ο υφυπουργός προεδρίας του Queensland γράφει: «Οι Έλληνες της Βόρειας Κουινσλάνδης είναι γενικά ανεπιθύμητοι και δεν αποτελούν καλούς μετανάστες. [...]

  «Συνοδευόμενος από έναν αξιωματικό της αστυνομίας, επισκέφτηκα κάμποσες από τις λέσχες και τα πανδοχεία τους, που βρίσκονται σε γενικές γραμμές σε άθλια κατάσταση. Το βιοτικό τους επίπεδο είναι χαμηλότερο από ό,τι των άλλων αλλοδαπών. Κοινωνικά και οικονομικά αυτός ο τύπος του μετανάστη συνιστά απειλή για την κοινότητα στην οποία εγκαθίστανται και θα ήταν προς όφελος της πολιτείας, αν η είσοδός τους απαγορευόταν ολοσχερώς». (Τσάκαλος, στο ίδιο, σ. 227 κ.ε.)

 Τα λέμε άλλωστε και μόνοι μας, τα γράφει η εφημερίδα της ομογένειας Ελληνικός Αστήρ του Σικάγου, 26/2/1909, σ’ έναν πικρό απόλογο έπειτα από άγριο πογκρόμ εναντίον μας, που ήρθε ως απάντηση σε φόνο τον οποίο είχε διαπράξει ομοεθνής:

 «[i]οι Αμερικανοί έχασαν πάσαν υπόληψιν προς τους Έλληνες και ήρξαντο από τινος χρόνου απεχθανόμενοι ημάς [...].

 «Βλέπομεν τους ξένους λαούς εξισουμένους προς το ιθαγενές στοιχείον και έχοντας ίσα προς αυτό δικαιώματα».

 «Εις τα αρχεία της αστυνομίας του Σικάγου οι Έλληνες έρχονται πρώτοι εις εν-δύο εγκλήματα, πανταχόθεν δε λαμβάνομεν σωρείαν εφημερίδων, εις ας βλέπομεν πολλά εγκλήματα διαπραττόμενα υπό των Ελλήνων».

 (παραθέτει ο Ιός της Ελευθεροτυπίας, «Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων», 14/6/1998).

 Όντως, «οι έρευνες σχετικά με την εγκληματικότητα που είχαν εκπονηθεί στις ΗΠΑ μέχρι τη δεκαετία του ’40 [...] παρουσίαζαν τους Έλληνες ως τους πλέον επιρρεπείς στη διάπραξη ιδιαίτερα απεχθών εγκληματικών πράξεων», «όπως ανθρωποκτονίες, βιασμοί, επιθέσεις, κλοπές, ληστείες και εμπορία ναρκωτικών ουσιών».

 (Τσάκαλος, σ. 418).

 Η μεγαλύτερη σχετική εργασία, και μάλιστα με πνεύμα διόλου ρατσιστικό, όχι μόνο αλλά και με καταγγελία της αστυνομικής αυθαιρεσίας, οφείλεται στη Wickersham Commission, μια επιτροπή εγκληματολόγων που είχε συγκροτηθεί το 1929 από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Χέρμπερτ Χούβερ.

 14 τόμους αριθμεί η έκθεση της Επιτροπής για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’20, και στον 10ο, που επιγράφεται «Το έγκλημα και οι ξένοι», περίοπτη θέση κατέχουμε εμείς. Ελάχιστες γενικές παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση:

 «Η αύξηση ορισμένων αδικημάτων μπορεί να αποδοθεί στη μετανάστευση από την Ιρλανδία, τη Σκοτία, την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Ρωσία»·

 «Η εξέταση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι οι περισσότεροι δράστες κατάγονται από την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Λιθουανία και το Μεξικό»·

 «Στις στήλες που δείχνουν το ποσοστό εγκλεισμού σε έξι πολιτείες, παρατηρούμε ότι μόνο οι Έλληνες ξεπερνούν το συνολικό ποσοστό των Αμερικανών. [...] Στη Νέα Υόρκη μόνο οι Έλληνες ξεπερνούν το ποσοστό των Αμερικανών».

 «Οι Έλληνες δράστες ξεπερνούν το ποσοστό των ντόπιων Αμερικανών σε 7 εγκλήματα και οι Ιταλοί σε 6».

 «Σε 20 από τις 30 πόλεις οι Έλληνες ξεπερνούν τα ποσοστά των ντόπιων Αμερικανών»·

 «Μεταξύ των εθνικών ομάδων που παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά φυλακισμένων είναι οι Μεξικάνοι, οι Κινέζοι, οι Έλληνες, οι Γιαπωνέζοι, και οι Ιταλοί».

 (παραθέτει ο Ιός της Ελευθεροτυπίας, «Έλληνες κι Αμερικάνοι ή κλέφτες κι αστυνόμοι», 28/11/1999, όπου και πίνακες-στατιστικές από την έκθεση της Wickersham Commission, με όλες τις πρωτιές μας).

 Ελάχιστα αλλά ενδεικτικά περιστατικά από την τακτική στήλη «Έλληνες εν Αμερική» του Ελληνικού Αστέρος του Σικάγου παραθέτει πάλι ο Ιός («Το άγνωστο πογκρόμ…», όπ. παρ.), κάτω από τις κατηγορίες «Τσαντάκηδες», «Βιαστές ανηλίκων», «Δουλέμποροι ανηλίκων», «Σωματέμποροι» κ.ά. Ένα μόνο μεταφέρω, μαζί με το σχόλιο-παράπονο της ελληνικής εφημερίδας:

 «Έτερον κρούσμα σωματεμπορίας μάς έρχεται από την πόλιν Κάνσας της πολιτείας Μιζούρι [...]. Ένεκα τούτων οι επί της μεταναστεύσεως επόπται ήρξαντο σταυροφορίαν κατά των Ελλήνων, ενώ αι Αμερικανικαί εφημερίδες πλάσσουσι διαφόρους φανταστικάς ιστορίας, αίτινες γράφονται επί το τραγικώτερον προς εξερέθισιν των Αμερικανών κατά των Ελλήνων. Το βέβαιον είναι ότι τοιαύτα κρούσματα συμβαίνουσιν, αλλ’ είναι όντως πολύ άδικον να μέμφεται ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός διά την παρανομίαν δύο ή τριών Ελλήνων ιδιοκτητών στιλβωτηρίων» (1.1.1909).

 Ούτε λόγος: Τοιαύτα κρούσματα συμβαίνουσιν, αλλ’ είναι όντως πολύ άδικον να μέμφεται κανείς ολόκληρο τον μεταναστευτικό πληθυσμό… κ.τ.λ. κ.τ.λ.

  Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται σαν φάρσα...επαναλαμβάνεται ίδια και απαράλλαχτη, σ’ όλες τις τραγικές διαστάσεις της. Φάρσα είναι, αλίμονο, ο τρόπος που (δεν) τη διαβάζουμε εμείς.

 Φάρσα; Συγνώμη: έγκλημα!